کریدور چیست؟ آشنایی با کریدور شمال جنوب

کریدور چیست؟ معنای کریدور چیست؟ معنی کریدور چیه؟ انواع کریدور چیست؟ با ما همراه باشید تا به این سوالات پاسخ دهیم. از گذشتههای دور تا به امروز حمل و نقل کالا به عنوان عاملی مهم برای برطرف کردن نیازهای اساسی جوامع بشری شناخته میشد. در هر دوره انتقال کالا از طریق مسیرهای مختلف و با وسایل حمل و نقل متنوع مانند هواپیما، کشتی، قطار و کامیون با توجه به محدودیت های هر منطقه صورت میگرفت. در دنیای امروز به مسیری که برای جابجایی کالا به شیوه های مختلف ایجاد شده است کریدور حمل و نقل میگویند. که نام آشناترین آنها کریدور شمال جنوب است.
کریدورها به عنوان مسیرهایی مهم و شریانهای تجاری بین المللی کمک میکنند تا کالاها از نقطهای در داخل یک کشور در سطحی گسترده و از طریق مسیرهای تعریف شده به به نقطهای در کشور دیگر انتقال پیدا کند. با ما در این مطلب همراه شوید. علاوه براین که کریدور شمال به جنوب ایران را نیز به عنوان یکی از مهمترین شاهراههای مبادلات تجاری بررسی خواهیم کرد.
در ادامه این مطلب شرکت کشتیرانی آنی دریا لجستیک ارائه دهنده انواع خدمات حمل دریایی، حمل کانتینری، حمل فله و گروپاژ همراه باشید.
کریدور چیست؟
کریدور حمل و نقل به مسیری خطی برای جابجایی کالا و امور حمل و نقل در سطح منطقهای، کشوری و بین المللی و محوری مهم برای ترافیک کالا شناخته میشود. حمل بار در کریدور ترانزیتی با استفاده از شیوه های مختلف حمل و نقل از جمله حمل دریایی، حمل ریلی و حمل جادهای انجام میگردد. اگر نمیدانید ترانزیت چیست به مقاله مرتبط مراجعه کنید.
کریدورها هزینههای حمل و نقل کالا را در سطوح بین المللی کاهش می دهند و باعث صرفه جویی در زمان ارسال بار از مبدا تا مقصد می گردد. امروزه راهرو یا کریدور حمل و نقل تاثیر بسیار چشمگیری بر رونق اقتصادی، ترویج پایداری محیط زیست و کیفیت زندگی مردم ساکن در مناطق عبوری کریدورها دارد.

کریدور اقتصادی به معنای یک مسیر حمل و نقل است که در آن کالاها و خدمات به صورت مستقیم بین دو منطقه یا کشور جابجا میشوند. این کریدورها معمولاً از طریق جاده، راه آهن، بنادر و فرودگاهها ایجاد میشوند و در توسعه اقتصادی و تجاری مناطق و کشورها نقش مهمی دارند.
کریدور حمل و نقل چگونه ایجاد میشود؟
کریدورها در سطوح مختلف از منطقه تا سطح بین الملل با اهداف مختلفی از جمله حمل و نقل کالاهای مختلف مانند مواد خام و جابجایی افراد انجام می شود.
دولتها، سازمانهای ذیربط و شرکتهای حمل و نقل میتوانند نقش مهمی در ایجاد و توسعه انواع کریدور حمل و نقل داشته باشند تا علاوه بر بهینه سازی روشهای حمل و نقل بتوانند اثربخشی تجارت را در حوزه اقتصادی افزایش دهند. اگر میخواهید درباره معنی کریدور در سیاست بیشتر بدانید به مقاله مربوطه مراجعه کنید.
انواع کریدور بین المللی
کریدورهای بینالمللی به مسیرهای ترانزیتی گفته میشود که کشورهای مختلف را برای جابهجایی کالا، انرژی و مسافر به هم متصل میکنند. در ادامه، جدولی از مهمترین کریدورهای بینالمللی ارائه شده است که در آن، مسیرهای اصلی و کشورهای عبوری هر کریدور بهصورت کامل توضیح داده شدهاند.
| نام کریدور | مسیر اصلی | کشورهای عضو/عبوری | نوع حملونقل |
|---|---|---|---|
| کریدور شمال–جنوب (INSTC) | از هند → ایران → روسیه → اروپای شمالی | هند، ایران، روسیه، آذربایجان، ارمنستان، بلاروس، کشورهای حاشیه خزر | ترکیبی (دریایی–ریلی–جادهای) |
| کریدور شرق–غرب (TITR / میانی) | از چین → آسیای مرکزی → دریای خزر → قفقاز → ترکیه → اروپا | چین، قزاقستان، آذربایجان، گرجستان، ترکیه، کشورهای اروپایی | ریلی–دریایی |
| کریدور چین–پاکستان (CPEC) | از کاشغر (چین) → گوادر (پاکستان) | چین، پاکستان | جادهای–ریلی–انرژی |
| کریدور چین–آسیای مرکزی–غرب آسیا | چین → قزاقستان → ازبکستان → ایران → ترکیه → اروپا | چین، کشورهای آسیای مرکزی، ایران، ترکیه | ریلی–جادهای |
| کریدور تراسیکا (TRACECA) | آسیای مرکزی → قفقاز → دریای سیاه → اروپا | قزاقستان، قرقیزستان، آذربایجان، گرجستان، ارمنستان، ترکیه، کشورهای اروپایی | حمل و نقل ترکیبی |
| کریدور لاجوردی (Lapis Lazuli) | افغانستان → ترکمنستان → آذربایجان → گرجستان → ترکیه → اروپا | افغانستان، ترکمنستان، آذربایجان، گرجستان، ترکیه | جادهای–دریایی–ریلی |
| کریدور شمال شرقی آسیا | چین، کره جنوبی، ژاپن، روسیه شرقی | چین، روسیه، کره جنوبی، ژاپن | دریایی–ریلی |
| کریدور سرتاسری آفریقا (Cairo–Cape Town) | مصر → سودان → کنیا → تانزانیا → زامبیا → آفریقای جنوبی | کشورهای شرق و جنوب آفریقا | جادهای |
| کریدور حملونقل اوراسیایی شمالی (Trans-Siberian) | شرق روسیه → مسکو → اروپا | روسیه، بلاروس، کشورهای اروپایی | ریلی |
| کریدور عربی-مدیترانهای (IMEC) | هند → امارات → عربستان → اردن → اسرائیل → اروپا | هند، امارات، عربستان، اسرائیل، یونان، اتحادیه اروپا، آمریکا | دریایی–ریلی |
کریدور شمال جنوب چیست؟
ویژگی این کوریدور چیست؟ این کریدور استراتژیک در سال ۲۰۰۰ میلادی در کشور روسیه و شهر سن پترزبورگ با همکاری سه کشور روسیه، ایران و هند با هدف توسعه تبادلات اقتصادی و تسهیل در امور حمل و نقل تاسیس گردید. مبدا کریدور شمال به جنوب ایران کشور فنلاند واقع در اروپای شمالی است.
مقصد این کریدور نیز به کشورهای آسیای جنوب شرقی، خلیج فارس و دریای عرب ختم میشود. در مسیر این کریدور برای انتقال کالا هم از طریق حمل دریایی و هم حمل ریلی استفاده میشود.

در مفهوم کلی کریدور شمال جنوب میتوان گفت که کریدور شمال جنوب به معنای یک محور مهم جادهای است که از شمال تا جنوب یک کشور یا منطقه امتداد دارد و به عنوان یکی از محورهای حمل و نقل اصلی در کشورها استفاده میشود.
این کریدورها به دلیل ارتباط بین شهرها، مناطق صنعتی و تجاری، بنادر و فرودگاهها و همچنین تسهیل حرکت و جابجایی کالا و مسافران، اهمیت بسیاری دارند. در برخی کشورها، این کریدورها با نامهای دیگری نیز شناخته میشوند، مانند آکس جنوب شمال در آمریکا و شمال جنوب راه آهن در استرالیا.
مسیر کریدور شمال به جنوب ایران چگونه است؟
مسیر کریدور شمال جنوب چیست؟ ویژگی متمایز کریدور شمال جنوب چیست؟ این کریدور کشورهای اروپای شمالی از جمله سوئد و نروژ را با استفاده از بنادری چون آمستردام و هامبورگ به بندر سن پترزبورگ در روسیه متصل میکند. کریدور شمال به جنوب ایران در ادامه مسیر خود از بنادر روسیه تا بندر های جنوبی دریای خزر از جمله امیر آباد امتداد دارد و یکی از مسیرهای حمل دریایی به روسیه است.
همچنین از کشورهای آسیای میانه از جمله ترکمنستان تا بنادر جنوبی ایران مانند بندر شهید رجایی نیز عبور میکند و نهایتاً به بنادر جنوبی خلیج فارس، کشورهای جنوب شرقی آسیا مانند سنگاپور و کشورهای حاشیه اقیانوس هند و خلیج فارس منتهی میشود.
ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، در مسیر بسیاری از کریدورهای مهم بینالمللی قرار گرفته است. این امر فرصتهای مناسبی را برای توسعه اقتصادی ایران و افزایش تجارت با کشورهای همسایه فراهم میکند. ایران برای استفاده حداکثر از این فرصتها، باید در زمینه توسعه زیرساختهای حمل و نقل، تسهیل قوانین و مقررات مربوط به ترانزیت و همچنین ارائه خدمات مناسب به بازرگانان و ترانزیتکنندگان سرمایهگذاری کند.
راهگذر بینالمللی شمال–جنوب
راهگذرهای بینالمللی شمال به جنوب عبارتند از:
- راهگذر پانآمریکا: از آلاسکا تا آرژانتین با طول ۳۰۰۰۰ کیلومتر
- راهگذر اروپا – آفریقا: از نروژ تا جنوب آفریقا با طول ۱۴۰۰۰ کیلومتر
- راهگذر اسکندیناوی – مغرب: از نروژ تا مراکش با طول ۸۰۰۰ کیلومتر
- راهگذر اسکندیناوی – مدیترانه: از نروژ تا لیبی با طول ۶۵۰۰ کیلومتر
همه این راهگذرها در تجارت جهان اهمیت دارند، اما راهگذر پانآمریکا به دلیل طول بیشتر و ارتباط با دو قاره آمریکا و آسیا، بیشترین اهمیت را دارد.
کریدور شمال جنوب از چه شهرهایی عبور می کند؟
کریدور شمال-جنوب یک پروژه مهم حمل و نقل بین المللی است که هدف آن اتصال کشورهای شمال اروپا به کشورهای جنوب آسیا است. این کریدور میتواند به کاهش زمان و هزینه حمل و نقل کالا بین این دو منطقه کمک کند و همچنین میتواند به افزایش تجارت و سرمایهگذاری بین آنها منجر شود. احداث کریدور شمال-جنوب با چالشهای زیادی روبرو بوده است، از جمله مشکلات سیاسی، اقتصادی و امنیتی.

مسیر کریدور شمال-جنوب از چندین کشور و شهر عبور میکند. مسیر اصلی این کریدور به شرح زیر است:
- روسیه: سنت پترزبورگ، مسکو، آستاراخان
- قزاقستان: اورال، آکتائو
- ایران: سرخس، بندرعباس
- هند: بندر مومبای
علاوه بر این مسیر اصلی، مسیرهای فرعی دیگری نیز از کریدور شمال-جنوب منشعب میشوند. این مسیرهای فرعی شامل موارد زیر است:
- مسیر شرقی: این مسیر از روسیه به قزاقستان، چین و سپس به آسیای جنوب شرقی میرود.
- مسیر غربی: این مسیر از روسیه به اوکراین، رومانی، بلغارستان و سپس به ترکیه و اروپا میرود.
- مسیر میانی: این مسیر از ایران به عراق، سوریه، لبنان و سپس به کشورهای مدیترانهای میرود.
انواع کریدور های حمل و نقل
طبق تعاریف بالا کریدور نوعی مسیر خطی گسترده است که توسط یک یا بیش از چند شیوه حمل و نقل از جمله راهآهن، بزرگراه و غیره انتقال و جابجایی کالاهای مختلف را در سطح بین المللی پوشش میدهد.
در حال حاضر انواع کریدور در سطح بین المللی، محل عبور حجم زیادی از کالاهای مختلف است. انواع کریدورهای حمل و نقل عبارتند از:
کریدور تجاری داخلی
از کریدورهای تجاری داخلی برای حمل و نقل بار در داخل کشور از طریق مسیرهای داخلی استفاده میشود.
کریدورهای تجاری خارجی
کریدورهای تجاری خارجی به منظور صادرات و واردات کالاهای مختلف در میان کشورها ایجاد شده است. برای این کار نیاز به کارت بازرگانی است. اگر درباره آن اطلاعاتی ندارید، مقاله کارت بازرگانی چیست را مطالعه کنید.
کریدورهای بین المللی
این نوع کریدور حمل و نقل برای جابه جایی بار و مسافر در کشورهای مرزی استفاده میشود. به عنوان مثال کريدور زنگزور يک کريدور بينالمللی است که بهعنوان مسيری ترانزيتی بين کشورهای مختلف (بهويژه جمهوری آذربايجان، ارمنستان، ايران، ترکيه و حتي اروپا و آسيای مرکزی) مورد استفاده قرار بگيرد. کریدور بین المللی از زیرمجموعههای کریدور ترانزیتی کالا است.
این کریدور که نوعی کریدور تجاری خارجی نیز محسوب میشود شبکه ای بین المللی متشکل از مسیرهای مختلف حمل و نقل بار است. در واقع انواع خطوط جاده ای، راه آهن، مسیرهای آبی و… مجموعه مسیرهای مختلف حمل و نقل بار را در کریدور بین المللی تشکیل میدهند.
مهمترین کارکردهای کریدور چیست؟
از جمله کارکردهای کریدور بین المللی میتوان به افزایش امنیت حمل و نقل کالا، رونق اقتصادی، گسترش تجارت خارجی، بهبود تبادل کالا میان کشورهای مختلف، توسعه حمل و نقل مرکب و چند وجهی اشاره کرد. دیگر کارکردهای کریدور حمل و نقل عبارتند از:

- ایجاد مسیری مطمئن و برنامهریزیشده
- توسعه حمل و نقل و تجارت بین المللی به صورت گسترده
- افزایش چشمگیر مبادلات اقتصادی
- کاهش وابستگی به خطوط انحصاری
- استفاده موثر از زیرساختهای لجستیک در صنعت حمل و نقل
اهداف ایجاد کوریدور یا کریدور چیست؟
- تسهیل و تسریع حمل و نقل کالا و افراد: کریدورها با ایجاد مسیری مستقیم و مشخص، به کاهش زمان و هزینه حمل و نقل کمک میکنند.
- افزایش تجارت و بازرگانی: کریدورها با اتصال مراکز تولید و مصرف، زمینه را برای افزایش تجارت و بازرگانی بین مناطق مختلف فراهم میکنند.
- توسعه اقتصادی: کریدورها میتوانند با ایجاد فرصتهای جدید برای سرمایهگذاری و اشتغالزایی، به توسعه اقتصادی مناطق مختلف کمک کنند.
- ارتقای همکاریهای منطقهای و بینالمللی: کریدورها میتوانند به عنوان ابزاری برای ارتقای همکاریهای منطقهای و بینالمللی در زمینههای مختلف، از جمله حمل و نقل، تجارت، انرژی و گردشگری مورد استفاده قرار گیرند.
آشنایی با کریدورهای بین المللی ایران
موقعیت جغرافیایی ویژه ایران و دسترسی راحت به دریا و کشورهای دیگر، این کشور را به یکی از شاهراههای تجارت بین المللی تبدیل کرده است. ایران از سمت غرب و شمال به قاره اروپا، روسیه و کشورهای حاشیه دریای خزر راه دارد. از جنوب نیز به علت دسترسی به دریای عمان، خلیج فارس، کشورهای حاشیه خلیج فارس و آسیای شرقی از موقعیت خوبی برای تجارت کالا برخوردار است.
از کریدور های ایران می توان به کریدور تراسیکا، کریدور شرق به غرب (جاده قدیم ابریشم) کریدور جنوبی آسیا و کریدور آلتید اشاره کرد. اگر میخواهید بدانید کریدور شمال به جنوب چیست همچنان در ادامه مطلب با ما همراه ما باشید.

کریدور تراسیکا
کریدور تراسیکا یک مسیر حملونقل بینالمللی است که اروپا را به آسیای مرکزی و قفقاز متصل میکند. این کریدور در واقع احیای مجدد راه ابریشم تاریخی است و هدف آن تسهیل تجارت، حملونقل و ارتباطات بین کشورهای عضو است.
از دلایل اهمیت این کریدور میتوان به توسعه اقتصادی کشورهای عضو اشاره کرد. همچنین کریدورها باعث تسهیل همکاری بین این کشورها مانند بلغارستان، مولداوی، رومانی، اوکراین و ترکیه در اروپا، ارمنستان، جمهوری آذربایجان و… میشود. ایران نیز به عنوان یکی از کشورهای مهم منطقه به این کریدور پیوسته است و شاخه جنوبی آن از ایران میگذرد. این امر موقعیت ژئوپلیتیکی ایران را تقویت کرده و فرصتهای بینظیری را برای توسعه اقتصادی کشور فراهم کرده است.
قابل ذکر است که این مسیر نقش مهمی در ارسال بار به اروپا دارد، زیرا با فراهمکردن دسترسی زمینی و دریایی مطمئن، هزینه و زمان حملونقل کالا بین ایران و کشورهای اروپایی را کاهش میدهد. به همین دلیل، پیوستن ایران به کریدور تراسیکا علاوه بر تقویت موقعیت ژئوپلیتیکی، فرصتهای بینظیری برای توسعه اقتصادی و گسترش تجارت بینالمللی کشور ایجاد کرده است.
کریدور شرق به غرب یا جاده ابریشم
کریدور شرق به غرب، در واقع احیای مجدد راه ابریشم تاریخی است. این مسیر تجاری باستانی در طول قرنها، شرق و غرب را به یکدیگر متصل کرده و تبادل کالا، فرهنگ و ایدهها را تسهیل کرده است. امروزه، با توجه به اهمیت تجارت جهانی، این مسیر دوباره مورد توجه قرار گرفته و به عنوان کریدور شرق به غرب شناخته میشود.
این کریدور با کاهش هزینههای حمل و نقل و افزایش سرعت جابجایی کالا، به رشد اقتصادی کشورهای عضو کمک میکند و یکی از بهترین مسیرها برای حمل بار از چین به ایران است.
همچنین این کریدور زمینهای برای همکاریهای بیشتر بین کشورهای عضو در حوزههای مختلف اقتصادی، سیاسی و فرهنگی فراهم میکند.
کریدور جنوبی آسیا
کریدور جنوبی آسیا یکی از مهمترین کریدورهای حملونقل در منطقه است که نقش کلیدی در اتصال کشورهای آسیای جنوبی به بازارهای جهانی دارد. این کریدور به عنوان یک مسیر تجاری و ترانزیتی، فرصتهای بسیاری را برای توسعه اقتصادی و همکاریهای منطقهای فراهم میکند. این کریدور از طریق کشورهای مختلفی از جمله هند، پاکستان، افغانستان و ایران عبور میکند و به بنادر مهمی در خلیج فارس و دریای عمان مانند بزرگترین بنادر عمان متصل میشود.
این مسیر، بهویژه در زمینهی حمل بار از هند به ایران اهمیت ویژهای دارد و به عنوان یکی از راههای اصلی ترانزیت کالا میان جنوب و غرب آسیا شناخته میشود.
ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی استراتژیک خود و دسترسی به آبهای آزاد، نقش بسیار مهمی در این کریدور ایفا میکند. بنادر جنوبی ایران مانند بندرعباس و چابهار، به عنوان دروازههای ورود و خروج کالاهای این کریدور عمل میکنند.
کریدور آلتید
کریدور آلتید یا Asian Highway شبکهای گسترده از جادههای بینالمللی است که آسیا را به هم متصل میکند. هدف اصلی از ایجاد این شبکه، تسهیل حملونقل جادهای، تقویت همکاریهای اقتصادی و توسعه تجارت بین کشورهای آسیایی بوده است.
ایران به عنوان یکی از کشورهای مهم و استراتژیک در منطقه، نقش مهمی در کریدور آلتید ایفا میکند. این کریدور از طریق خاک ایران، ارتباطات جادهای بین شرق و غرب آسیا را تسهیل میکند. اما نکته مهمی که باید به آن توجه داشت این است که کریدور آلتید به عنوان یک مسیر مشخص و ثابت تعریف نشده است. بلکه بیشتر یک شبکه جادهای گسترده است که کشورهای مختلف آسیایی را به هم متصل میکند.
انتخاب کریدور حمل و نقل بر اساس نوع کالا
نکات مهم انتخاب کوریدور چیست؟ کریدورهای حمل و نقل با ارائه خدماتی مطمئن و کارآمد، انتقال و جابجایی بارهای مختلف را تسهیل بخشیده و از این طریق باعث تحریک توسعه اقتصادی و جذب سرمایه در مناطق مختلف شده است.
انواع کریدور حمل و نقل به عنوان عاملی حیاتی برای رونق تجارت بین کشورها در صورتی که به درستی انتخاب شود و مورد بهره برداری قرار بگیرد ارتباط میان مناطق مختلف را در سطح بین المللی تقویت میکند.
همانطور که عنوان شد کریدور حمل و نقل انواع مختلفی دارد. هنگام حمل و نقل کالا باید با توجه به نوع کالا، مناسب ترین کریدور را برای جابجایی انتخاب کرد. هرگونه اشتباه و یا عدم آگاهی در انتخاب انواع کریدور حمل و نقل خسارتهای زیادی را متوجه بازرگان و صاحبین کالا میکند.
شرکت حمل و نقل بین المللی آنی دریا لجستیک ارائه دهنده انواع خدمات حمل دریایی و حمل کانتینری به سراسر مقاصد تجاری جهان است. جهت دریافت اطلاعات بیشتر و استعلام هزینه با کارشناسان مجموعه از طریق شمارههای درج شده در سایت تماس حاصل فرمایید.
سخن پایانی
شما در این مطلب با موضوع کریدور حمل و نقل چیست همراه ما بودید. همچنین پاسخ مناسبی به پرسش کریدور شمال به جنوب چیست نیز ارائه دادیم. همان طور که عنوان شد امروزه حمل و نقل کالاهای مختلف و همچنین جابجایی افراد از طریق کریدورها در قالب شبکه های گسترده و مسیرهای مختلف به صورت دریایی، ریلی و زمینی در سطح بین المللی و بین مرزی انجام می شود. آشنایی با کریدور حمل و نقل برای تبادل کالا و تجارت با کشورهای مختلف امری ضروری و اجتناب ناپذیر در حوزه صنعت حمل و نقل است. کریدورهای مختلف باعث صرفهجویی در هزینههای تجارت و کاهش زمان ارسال کالاهای مورد نظر می شود.
باسلام.چگونه می شود با پروژه کریدر شمال جنوب همکاری کرد؟
سلام علیکم
ترکیه قول دادبرای افزایش سرعت وکاهش زمان عبورقطارهاکناردریاچه وان راحیل گزاری کندکه قطارها باسرعت بیشتروزمان کمتری ازخاک ترکیه عبورکننددراینصورت ومتصل شدن چابهاربه راه آهن واتصال بندرکاوه درجنوب قشم به راه آهن مسیرچابهارداردای دومزیت نسبت مسیرفاوبه ترکیه است مزیت اول نزدیک بودن مسیردریاییربه چابهاردوم امکان پهلوگیری کشتی های بزرگ باکرایه کمتردرچابهاروبندرکاوه نسبت به