حمل و نقل ترکیبی یا چندوجهی چیست؟

حمل و نقل شریان حیاتی تجارت است، از همین رو بشر همواره در جستجوی راهی سریع و ایمن برای حمل و نقل بوده است تا بتواند تجارت موفق تر و موثرتری داشته باشد. با توجه به روند رو به رشد تجارت جهانی و نقش مهم حمل و نقل با در نظر گرفتن شاخص‌های کاهش هزینه و سرعت انتقال کالا از مبدا به مقصد نهایی، روش حمل و نقل ترکیبی  یا حمل و نقل چند وجهی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. پیشرفت تکنولوژی و افزایش جمعیت منجر به افزایش حجم تجارت بین المللی می‌شود. به گونه‌ای که بدون در نظر گرفتن هزینه‌های سنگین جابه‌جایی، مسافت طولانی دیگر محدودیتی برای واردات و صادرات بین کشورها ایجاد نمی‌کند. با این حال بهره‌برداری از روش های جدید جابه‌جایی کالا و ترکیب اقتصادی مسیرهای موجود یا به عبارتی حمل و نقل چند وجهی بین المللی، هزینه حمل و نقل کاهش یافته است.

حمل و نقل ترکیبی کشتیرانی یکی از اقتصادی ترین روش های حمل و نقل بین المللی می‌باشد که با بهره‌مندی از حداقل دو نوع وسیله نقلیه مسیر تجارت جهانی را برای بازرگانان در سراسر جهان هموار ساخته است.

در این مطلب قصد داریم به ارائۀ تعریف جامع و کامل حمل ترکیبی یا حمل و نقل  چند وجهی بپردازیم و مزایای این مدل از حمل و نقل بین المللی را به اختصار شرح دهیم. در ادامه با تیم تخصصی حمل و نقل آنی دریا لجستیک همراه باشید.

شرکت کشتیرانی آنی دریا لجستیک ارائه دهنده کلیه خدمات حمل دریایی از جمله حمل فله با کشتی و حمل خرده بار می‌باشد، جهت استعلام قیمت حمل دریایی با ما در تماس باشید.

حمل و نقل ترکیبی چیست؟

در پاسخ به این سوال که حمل و نقل ترکیبی کشتیرانی چیست باید گفت که حمل و نقل ترکیبی کشتیرانی به یک روش حمل و نقل است که از ترکیب مختلف وسایل حمل و نقل برای انتقال بار استفاده می‌کند.

این شامل استفاده همزمان از کشتی، قطار، کامیون، و یا هواپیما برای حمل بار از یک مبدأ به یک مقصد می‌شود. این روش به کمک شبکه‌های حمل و نقل متعدد و مختلف در سراسر جهان امکان‌پذیر است.

حمل و نقل چندوجهی ترکیبی از وسایل حمل و نقل مختلف است که به منظور تسهیل جابجایی محموله، یعنی سریعتر و کارآمدتر کردن ارسال محموله انجام می شود. به عبارت دیگر حمل و نقل ترکیبی انتقال کالا از کشوری به کشور دیگر حداقل با دو روش حمل و نقل متفاوت ( برای مثال دو روش دریایی و جاده‌ای) می‌باشد. این نکته قابل توجه است که این نوع از حمل تحت قرارداد و مسئولیت واحد یک شرکت یا فوروارد می‌باشد.

تعاریف متعددی از حمل و نقل  ترکیبی ارائه شده است، به بیانی دیگر حمل و نقل چندوجهی اساساً یک ترکیب بین المللی از طریق حمل و نقل با روش های مختلف حمل و نقل مانند کشتی، ریلی، کامیون، هواپیما و غیره است که عمدتاً از طریق استفاده از کانتینر انجام می شود. لازم به ذکر است که حمل ترکیبی یکی از متداول‌ترین روش های حمل و نقل دریایی می‌باشد که به دلیل انعطاف‌پذیری بالایی که در حمل محموله‌های تجاری دارد، بسیار پرکاربرد می‌باشد.

لازم ذکر است که در طول حمل ترکیبی واحد بارگیری معمولا کانتینر است که بین حالت‌های مختلف حمل و نقل جا‌به‌جا می‌شود.

انواع روش های حمل و نقل بین المللی نیز در عرصه تجارت جهانی ایفای نقش دارند، همانند حمل بار دریایی از چین، حمل زمینی، حمل ریلی و حمل هوایی با این حال ترکیب این روش‌ها در صنعت حمل و نقل، ارسال محموله و جا‌به‌جایی کالاها را موثرتر و کارآمد نموده است.

تاریخچه حمل و نقل چند وجهی بین المللی

فرایند حمل ترکیبی در واقع ریشه در انقلاب حمل کانتینری دارد که با توسعه کشتی‌های RO-RO، شناورهای چندمنظوره و حمل کامیون‌ها در این شناورها، به عنوان پل ارتباط خشکی به دریا و برعکس ایجاد شد.

استفاده از کانیترها شرایط را برای انتقال محموله از یک روش حمل به روش های دیگر حمل و نقل فراهم نمود، ضمن آنکه کانتینر ابزاری را فـراهم کرد که به وسیله آن می‌توان محموله را به وسیله همه شیوههای حمل جا به جـا نمـود.

در دهه 1950 ارسال کنندگان کالا شروع به استفاده از کانتینرها کردند، کانتینر ابزاری به شمار می‌آمد که مزیت‌های اقتصادی و عملیاتی ویژه‌ای را برای ارسال کنندگان محموله‌ها تامین می‌کرد. ورود کانتینر به سیستم حمل ونقل باعث شد تا فرایند حمل محموله‌ها به سطح بالایی از استاندارد برسد.

علاوه‌براین دست اندرکاران این فرایند توانستند از عهده بسیاری از مشکلات فنی مربوط به انتقال کالاها با کشتی یا سایر وسایل نقلیه بربیایند. در حال حاضر ترکیب حمل و نقل که تحت عنوان حمل ترکیبی ( حمل و نقل چند وجهی ) شناخته می‌شود، یکی از مرسوم‌ترین روش‌های حمل و نقل بین المللی می‌باشد.

برای دریافت اطلاعات بیشتر درباره حالت‌های مختلف حمل و نقل کلیک کنید: حمل و نقل بین المللی

مزایای حمل ترکیبی

با توجه به توسعۀ تجارت جهانی، حمل و نقل ترکیبی موفق به پیدا کردن جایگاه فوق العاده‌ای در صنعت حمل و نقل شده است و مسیر تجارت بین المللی را برای دولت‌ها و بازرگانان هموار ساخته است. اهمیت این موضوع نشات گرفته از برخی مزایای حمل و نقل ترکیبی می‌باشد، که در ادامه به چند مورد از آن‌ها اشاره کرده‌ایم:

• انعطاف‌پذیری بالا و امکان انتخاب بهترین روش حمل و نقل برای هر بخش از مسیر
•  افزایش سرعت زمان حمل کالا
•  کاهش هزینه‌های حمل
•  افزایش ایمنی و مصونیت کالا
• محافظت بهتر از کالا در طول حمل و نقل
• صرفه جویی در زمان (کاهش زمان ترانزیت کالا و کاهش کاغذ بازی‌ها اداری)
•  عقد قرارداد واحد با یک شرکت حمل و نقل یا فورواردر ودر نهایت کاهش مسئولیت مشتریان و صاحبان کالا
• کاهش آلودگی محیط زیست

استفاده از حمل و نقل ترکیبی کشتیرانی می‌تواند به بهینه‌سازی زمان و هزینه حمل و نقل کمک کند، زیرا از وسائل مختلفی با درختان زمانی و هزینه‌های مختلف استفاده می‌شود. در این میان، به‌کارگیری روش‌هایی مانند حمل یکسره نیز نقش مهمی در کاهش توقف‌های غیرضروری و تسریع فرآیند ترخیص کالا دارد.

برای مثال، حمل و نقل از طریق کشتی ممکن است برای مسافت‌های طولانی و انتقال حجم بالای بار مقرون به صرفه باشد، در حالی که استفاده از قطار یا کامیون برای حمل محلی و مسافت‌های کوتاه ممکن است بهینه باشد.

از دیگر مزایای حمل و نقل ترکیبی کشتیرانی می‌توان به کاهش آلودگی محیط زیست، بهبود بهره‌وری اقتصادی و حفاظت از منابع طبیعی اشاره کرد. این روش به شرکت‌های حمل و نقل اجازه می‌دهد که از بهترین وسایل حمل و نقل برای هر مرحله از سفر بر اساس نیازهای خاص استفاده کنند.

همچنین در کنار روش‌های زمینی و دریایی، بسیاری از شرکت‌ها برای افزایش سرعت و انعطاف‌پذیری در زنجیره تأمین از حمل و نقل هوایی در قالب حمل‌ونقل ترکیبی استفاده می‌کنند؛ به این ترتیب کالاهای حساس و ضروری می‌توانند بخش‌هایی از مسیر خود را از طریق هواپیما طی کنند و زمان تحویل به‌طور قابل توجهی کاهش یابد، در حالی که بخش‌های حجیم‌تر و غیرضروری از طریق کشتی یا قطار منتقل می‌شوند.

تفاوت حمل و نقل چند وجهی با حمل بین مدلی

جابجایی کالا (در یک واحد بارگیری یا یک وسیله نقلیه) با روش‌های حمل متوالی بدون جابجایی خود کالا هنگام تغییر حالت را حمل بین مدلی می‌نامند. لازم ذکر است که وسیله نقلیه می‌تواند یک وسیله نقلیه جاده‌ای یا ریلی یا یک کشتی باشد.

بزرگترین تفاوت حمل و نقل چندوجهی و بین مدلی، در بارگیری مجدد و توزیع یا عدم توزیع کالاها در هنگام انتقال از یک روش حمل و نقل به روش دیگر است. اگر حمل و نقل با چندین وسیله نقلیه انجام شود اما بدون باز شدن کانتینر باشد، آن را بین مدلی یا (Intermodal) می‌نامند، از طرف دیگر اگر کانتینر باز شود و محتویات موجود در کانتینر تخلیه و بارگیری مجدد شود، سپس با حالت حمل و نقل دیگری منتقل شوند، حمل و نقل چندوجهی یا ترکیبی نامیده می‌شود.

حمل دریایی یکی از مرسوم‌ترین روش های حمل و نقل بین المللی می‌باشد که در ترکیب حمل و نقل جایگاه خاصی دارد و یکی از مهمترین مسیرهای ارتباطی در حمل و نقل چند وجهی می‌باشد. 

ویژگی های حمل و نقل ترکیبی

ویژگی های اساسی حمل و نقل چندوجهی یا ترکیبی عبارت است از:

• دو یا چند شیوه حمل و نقـل بـراي حمـل کالا استفاده میشود.
•  تمام حمل و نقل تحت یک قرارداد واحد است که مانع وجود دیگـر پیمانکاران جزء نمی‌شود.
•  یک طرف که معمـولاً متصـدی حمـل و نقـل چنـدوجهی نامیـده می‌شود، نسبت به کل حمل و نقل مسئولیت دارد.

واحدهای کانتینری بهترین روش برای اجرای حمل و نقل ترکیبی می‌باشند که با حضور آن‌ها در صنعت حمل و نقل، ارسال محموله‌های تجاری به نقاط مختلف دنیا میسر و کم هزینه تر نسبت به سایر روش‌ها شده است. در این رابطه مقاله‌های زیر را مطالعه فرمایید.

عوامل موثر بر هزینه حمل و نقل ترکیبی

هزینه حمل و نقل ترکیبی، به وابستگی به عوامل مختلفی مانند مسافت، حمل و نقل از روی زمین، دریا، هوا، نوع بار، وزن بار، اندازه بار، نوع وسیله نقلیه، سرعت حرکت و… تعیین می‌شود.

عوامل دیگری مانند هزینه بنزین و گازوئیل، هزینه نگهداری و تعمیرات وسایل نقلیه، هزینه بسته‌بندی بار، هزینه بارگیری و تخلیه بار، هزینه بیمه حمل و نقل بین المللی و حقوق کارکنان نیز در هزینه حمل و نقل ترکیبی تأثیرگذار هستند.

Combined transport is the mode of freight transport that combines different types of transport in the same shipment, aiming for optimized door-to-door transportation. By moving the loading unit (containers) from one mode of transportation to the other (truck, rail, and ship), this transportation system tries to take the best out of every transportation method

حمل و نقل ترکیبی روشی از حمل و نقل بار است که انواع مختلف حمل و نقل را در یک محموله ترکیب می کند و هدف آن حمل و نقل درب به درب بهینه است. این سیستم حمل و نقل با جابجایی واحد بارگیری (کانتینرها) از یک روش حمل و نقل به دیگری (کامیون، ریل و کشتی)، سعی می کند از هر روش حمل و نقلی بهترین بهره را ببرد.

• کانتینر چیست و چه مزایایی دارد؟
• انواع کانتینر از نظر ابعاد و کاربرد را بشناسید!

کاربردهای حمل و نقل ترکیبی

حمل و نقل ترکیبی، به استفاده از چندین روش حمل‌ونقل مختلف برای جابه‌جایی کالا از مبدا به مقصد اشاره دارد. این روش، ترکیبی از مزایای هر یک از روش‌های حمل‌ونقل را ارائه می‌دهد و در نتیجه، انعطاف‌پذیری و کارایی بالاتری را برای فرآیند لجستیک به ارمغان می‌آورد. به طور کلی، حمل و نقل ترکیبی زمانی استفاده می‌شود که:

1. مسافت طولانی: برای مسافت‌های طولانی، استفاده از ترکیبی از روش‌های حمل‌ونقل، مانند حمل‌ونقل دریایی یا ریلی برای بخش‌های طولانی و حمل‌ونقل جاده‌ای برای بخش‌های کوتاه‌تر، معمولاً اقتصادی‌تر و کارآمدتر است.
2. چندین مقصد: اگر کالا به چندین مقصد مختلف ارسال شود، حمل‌ونقل ترکیبی امکان توزیع کالا را به صورت کارآمدتر فراهم می‌کند.
3. محدودیت‌های زیرساختی: در مناطقی که زیرساخت‌های حمل‌ونقل کامل نیست، حمل‌ونقل ترکیبی می‌تواند به عنوان یک راه حل جایگزین استفاده شود.
4. کاهش هزینه‌ها: حمل‌ونقل ترکیبی می‌تواند به کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل کمک کند، زیرا با توجه به نوع کالا و مسیر، می‌توان از مناسب‌ترین روش حمل‌ونقل برای هر بخش از مسیر استفاده کرد.
5. افزایش سرعت: در مواردی مانند حمل سریع کالا از چین که زمان تحویل کالا بسیار مهم است، حمل‌ونقل ترکیبی امکان استفاده از سریع‌ترین روش‌های حمل‌ونقل برای بخش‌های مختلف مسیر را فراهم می‌کند.

سخن پایانی

شبکه های حمل و نقل وظیفه رساندن کالا و خدمات نهایی و نیز نهاده‌های مورد نیاز تولید از مبادی عرضه به مصرف کنندگان و تقاضا کنندگان را برعهده دارند. در این بین ترکیب حمل و نقل، روش حمل ترکیبی با توجه به مزایایی که نسبت به سایر روش های حمل ونقل دارد فرصت ایده‌آلی را برای تجارت جهانی مهیا کرده است.

از حیث دیگر موقعیت جغرافیایی و استراتژیک ایران برای قرار گرفتن در مسیر حمل و نقل چند وجهی (multimodal transport) کم نظیر است، ضمن انکه امنیت مسیر ایران برای عبور محموله‌های تجاری زمینه ساز توسعه حمل و نقل ترکیبی می‌باشد. لذا شرکت کشتیرانی آنی دریا لجستیک ارائه دهنده انواع خدمات حمل دریایی و حمل و نقل ترکیبی می‌باشد. برای دریافت اطلاعات بیشتر و شرایط حمل ترکیبی از طریق شماره‌های درج شده در سایت با کارشناسان مجموعه تماس حاصل فرمایید.