مراحل ترخیص کالا از گمرک چیست؟

ترخیص کالا از گمرک و مراحل مختلف آن یکی از موضوعات مهم در فرآیند واردات کالا به شمار می رود. مراحل ترخیص کالا از گمرک با توجه به قانون و مقررات هر کشور سلسله مراتب گوناگونی دارد. بنابراین اگر شما نیز در زمینه حمل و نقل کالا فعالیت می کنید لازم است که درباره نحوه ترخیص بار از گمرک اطلاعات لازم را داشته باشید. آگاهی از قوانین و مقررات ترخیص کالا به شما کمک می کند کالای خود را با شناخت کافی و دقت لازم به نقاط مختلف دنیا ارسال کنید.
در غیر این صورت عدم آگاهی از مراحل ترخیص کالا از گمرک ممکن است ضرر و زیان مالی زیادی را برای شما به همراه داشته باشد و حتی اعتبار شما را نیز زیر سوال ببرد. در ادامه این مطلب با مجموعه کشتیرانی آنی دریا لجستیک همراه باشید.
ترخیص کالا چیست؟
ترخیص کالا به معنای انجام مراحل قانونی و اداری برای واردات یا صادرات کالا است. در فرآیند ترخیص کالا، اطلاعات مورد نیاز درباره کالا، شامل نوع، مقدار، ارزش و منشأ آن، به همراه مدارک لازم جمع آوری و به گمرک ارائه میشود.
سپس گمرک با بررسی و تأیید صحت اطلاعات و مدارک، به تأمین امنیت ملی و حفظ منافع داخلی پاسخگو است. پس از تایید گمرک، کالا به دست خریدار یا فروشنده تحویل داده میشود. ترخیص کالا در حمل و نقل جادهای، هوایی، ریلی و حمل دریایی بخشی از مراحل پایانی حمل و نقل به شما میآید.

اهمیت آشنایی با مراحل ترخیص بار از گمرک
همانطور که در مقدمه اشاره شد یکی از موضوعاتی که هر تاجر یا بازرگانی باید در زمینه شناخت آن دانش کافی داشته باشد چگونگی انجام مراحل ترخیص کالا از گمرک و شرایط ترخیص کالا است.
البته بهتر است تاجرین و بازرگانان برای این که نحوه ترخیص کالا از گمرک با دقت و در چهارچوب قوانین انجام شود به شرکتهای فعال در زمینه ترخیص بار از گمرک مراجعه کنند و این امر مهم را با همراهی و مشورت این نوع شرکت ها انجام دهند. تجربه شرکت های حمل و نقل کالا راهنمای خوبی برای شما خواهد بود تا بتوانید در زمینه تجارت موفقیت بیشتری داشته باشید.
مراحل ترخیص کالا از گمرک
همانطور که عنوان شد هر تاجر و یا بازرگانی که می خواهد در زمینه واردات کالا موفقیت چشمگیری داشته باشد علاوه بر مفهوم تراتزیت باید با مراحل ترخیص کالا از گمرک به عنوان یک فرآیند جدی و مهم آشنا باشد. تا کالاهای مربوطه در اسرع وقت و به بهترین شیوه ممکن به مقصد مورد نظر ارسال گردد ترخیص کالا از گمرک شامل مراحل زیر می باشد:
![]() | ![]() |
![]() | ![]() |
![]() | ![]() |
- دریافت پرو و پکینگ لیست
- گرفتن مجوز ثبت سفارش بازرگانی
- بیمه کردن کالاها
- هماهنگی جهت انجام بازرسی های لازم در مبدا و مقصد
- تشکیل پرونده برای تخصیص ارز و حواله بانکی
- ارتباط با شرکت حمل و نقل بین المللی کالا
- دریافت اسناد حمل از شرکت حمل و نقل
- تکمیل اسناد و تشکیل پرونده
- تنظیم پیش نویس دور اظهاری
- بررسی و تایید توسط کارشناس فنی گمرک دور اظهاری
نکات مهم در ترخیص کالا از گمرک
ترخیص بار از گمرک ملزم به رعایت قوانین و انجام سلسله مراتب مشخصی می باشد. بنابراین لازم است که با قوانین و مقررات آن آشنا باشید تا تمام مراحل ترخیص کالا از گمرک مطابق مقررات و ضوابط از پیش تعیین شده انجام شود. البته در این میان رعایت نکات مهم و کلیدی باعث می شود سرعت انجام ترخیص کالا از گمرک بیشتر شود و بار شما در زمان کوتاه تری به مقصد ارسال گردد.
قبل از هر چیز به یاد داشته باشید که هنگام انجام نحوه ترخیص کالا از گمرک مجوز های لازم را داشته باشید. یعنی علاوه بر انجام مراحل حمل کالا از گمرک و تهیه اسناد و مدارک مورد نیاز، شما باید مجوز هایی که نشان دهنده شکل قانونی انتقالات تجاری تان باشد را نیز داشته باشید.
این مجوز ها که باید توسط سازمان های ذیربط دارای تاییدیه باشد سرعت سرعت حمل و انتقال کالاهای وارداتی شما را افزایش میدهد.

بیشتر بخوانید: اصطلاحات گمرکی
به عنوان مثال یکی از این مجوزها کارت بازرگانی است که این کارت توسط سازمان گمرک کشور صادر می گردد و نشان میدهد امور تجاری شما مورد تایید سازمان های نظارتی کشور است. به عبارتی همه فعالیت های بازرگانی شما قانونی است و مشکل خاصی ندارد.
یکی دیگر از مهمترین نکات در زمینه ترخیص کالا از گمرک تعیین ارزش کالای ترخیص شده است. توجه داشته باشید که این قیمت گذاری در هر کشور با معیار های مختلفی انجام میشود.
به همین دلیل لازم است که قبل از فرآیند ترخیص کالا از گمرک ارزش کالای ترخیصی توسط ترخیص کار گمرک و یا یک بازرگان متخصص و باتجربه مورد بررسی دقیق قرار بگیرد.
خدمات ترخیص کالا از گمرک
ترخیص کالا از گمرک فرآیندی تقریباً پیچیده است که بسته به قوانین داخلی هر کشور و همچنین قوانین بین المللی ضوابط و چارچوبهای قانونی خاصی دارد. با این حال استفاده از سیستم کارنه تیر میتواند روند ترخیص کالا از گمرک را تسهیل کرده و زمان و هزینههای مرتبط با عبور کالا از مرزها را به میزان قابلتوجهی کاهش دهد.
اگر شما به تازگی در حوزه تجارت بین المللی وارد شده و یا سابقه لازم را برای انجام فرآیند ترخیص کالا از گمرک ندارید به شما پیشنهاد میکنیم حتما با مراحل اصلی ترخیص کالا از گمرک که شامل موارد زیر است آشنا شوید:
مدارک لازم برای ترخیص کالا از گمرک
ممکن است بخواهید بدانید که برای مدارک ترخیص کالا از گمرک در ایران به چه اسناد و مدارکی نیاز دارید؟ در هر حال تهیه این اسناد که به نوعی معرف تجارت شما و قانونی بودن فعالیت تجاری شما میباشد بسیار مهم است.
از جمله مهمترین مدارک ترخیص کالا که نشان میدهد تجارت شما مورد تایید سازمانهای ذیربط و مراجع قانونی کشور است عبارتند از:
- اظهارنامه واردات
- تصویر کارت بازرگانی شرکتی و حقیقی
- قبض انبار
- بارنامه ترخیصی یا ترخیصیه
- گواهی مبدا
- فاکتور یا سیاه خرید
- اعلامیه تامین ارز با نامه برات
- پروفرما یا پیش فاکتور
- مجوز ثبت سفارش
- لیست عدل بندی
- بیمه نامه
- پروانه بهره برداری شرکتهای تولیدی
- مجوزهای قانونی جهت ترخیص کالا به وکالت نامه رسمی و پروانه صادراتی و غیره
بیجک گمرکی بهعنوان سند رسمی اثبات پرداخت عوارض گمرکی، یکی از مدارک الزامی در فرآیند ترخیص کالا از گمرکات محسوب میشود و بدون آن امکان خروج قانونی کالا از انبارهای گمرکی وجود ندارد.
موارد بالا جزو مهمترین اسناد و مدارکی است که قبل از ترخیص بار از گمرک باید تهیه شود و به اداره گمرک ارائه گردد.
ثبت اظهارنامه ها
بعد از این که اسناد و مدارک لازم در خصوص ترخیص کالا از گمرک فراهم شد نوبت به ثبت اظهارنامه ها میرسد. اظهارنامههای لازم در زمینه ترخیص کالاهای صادراتی و وارداتی از گمرک شامل دو فرم اصلی است.
این فرم ها میبایست توسط ترخیص کار تکمیل شود. پس از تکمیل اظهارنامه ها باید در دو مرحله اظهار کالا و احراز هویت ثبت گردد:
مرحله اول: اظهار کالا
در این مرحله بعد از این که اسناد مربوطه و مشخصات کالاهای ترخیصی در سیستم توسط اظهار کننده درج و ثبت شد بررسی کارشناسی های گمرکی آغاز میگردد. در این مرحله و در ادامه بررسی های گمرکی کورتاژ یا شماره ثبت کالا نیز توسط گمرک ثبت میشود و به سایر اسناد و مدارک ضمیمه میگردد.
شماره کورتاژ که بر روی کالای ترخیصی درج میشود نشان میدهد که کالای شما تحت نظارت و قوانین اداری گمرک جابجا شده است و در واقع تمام مراحل حمل و نقل هنگام حمل بار از چین به ایران یا سایر کشورها، در چارچوب قانون انجام شده است.
مرحله دوم: احراز هویت
در این مرحله میبایست مالکیت کالاهای ترخیصی به اثبات گمرک برسد. بنابراین قبل از هر اقدامی برای ترخیص کالا از گمرک مالکیت کالا توسط این اداره بررسی میگردد. در هر حال گمرک باید مالکیت فردی که اسناد و اظهارنامه ها به نام او ثبت و تنظیم شده است را محرز کند.

آخرین مرحله ترخیص بار از گمرک و کنترلهای گمرکی
یکی از مهمترین و اصلیترین نحوه ترخیص کالا از گمرک بعد از تکمیل اظهارات و ثبت اسناد توسط وارد کننده کالا، مرحله کنترل های گمرکی است. این مرحله آخرین بخش فرآیند ترخیص کالا است.
در ادامه این مطلب پیشنهاد میشود مقاله هزینه ترخیص کالا را مطالعه نمایید. در واقع بعد از تکمیل این مرحله، کالا مجوز ترخیص از گمرک را خواهد داشت. کنترلهای گمرکی به دو بخش مهم تقسیم می شود که که جزئیات آن عبارتند از:
پرداخت و صدور سند ترخیص از گمرک
بعد از انجام مراحل بررسی مدارک و اظهار نامهها توسط کارشناسان اداره گمرک و تایید آن بازرسی شماره ارزیابی را در اظهارنامه ثبت میکند و سند ترخیص گمرک را صادر مینماید.
بارگیری و خروج کالا از گمرک
بعد از این که سند ترخیص کالا صادر شد ترخیص کار گمرک میبایست به صندوق صدور پروانه مراجعه نماید و با اخذ پروانه خروج کالا از گمرک اسناد مربوطه را به دفتر کل انبار ها ارائه کند و در نهایت با ارائه اسناد تایید شده به این بخش، صاحبین کالا میتوانند کالای مورد نظر را بارگیری و از گمرک خارج کنند.
هزینه ترخیص کالا از گمرک
شرکتهای فعال در زمینه ترخیص از گمرک با تجربه و تخصص خود و همچنین تسلطی که بر قوانین ترخیص کالا از گمرکات دارند درصد خطا و احتمال شکست شما در تجارت موردنظرتان را کاهش میدهد.
از طرفی سپردن کار به شرکتهای ترخیص کالا باعث می شود در وقت خود صرفه جویی کنید و همچنین پول خود را بابت رفت و آمد به گمرک و انجام کارهای اضافی یا سایر امور وقتگیر هدر ندهید. اما مهمترین عوامل موثر بر هزینه ترخیص از گمرک عبارتند از:
- نوع بار
- حجم بار
- بیمه
- انبارداری
- مقصد ارسال بار و…
ترخیص مشروط کالا در گمرک چیست؟
ترخیص مشروط کالا در گمرک به معنای اجازه واردات کالا به کشور با شرایط مشخص است. به عبارت دیگر، اگر کالای وارد شده به کشور شرایط خاصی را داشته باشد که بوجود آمده است، ممکن است گمرک اجازه واردات آن کالا را با شرایط خاصی صادر کند. این شرایط ممکن است شامل پرداخت مالیات، تعهدات و یا محدودیتهای دیگری باشد.
هنگام عبور از ترخیص کالا از گمرکات، اظهارکننده گمرک ممکن است گواهی / اظهارنامه انطباق پس از ترخیص کالا ارائه دهد، اما حداکثر تا 45 روز پس از ترخیص کالا.
- برای انجام این کار، اظهارکننده باید درخواست تجدیدنظر مستدلی را ارائه کند که حاوی موارد زیر است:
- دلیل عینی برای عدم ارائه اسناد انطباق؛
- نام و محل دریافت کنندگان کالا؛ اطلاعات در مورد محصول؛
- اطلاعات در مورد کشور مبدا / تولید کالا؛
- نام و مکان و همچنین شرایط نگهداری کالا با ذکر اسنادی که مالکیت یا استفاده از مکانی که کالا در آن نگهداری می شود را تأیید می کند.
- تاریخ برنامه ریزی شده برای ارائه اسناد انطباق.

مدت زمان ترخیص کالا از گمرک
مدت زمان ترخیص کالا از گمرک به عوامل متعددی مانند نوع کالا، مدارک ارائهشده، رویه گمرکی و میزان ترافیک کاری گمرک بستگی دارد. به طور معمول، زمان ترخیص کالا از گمرک در صورت کامل بودن مدارک و عدم نیاز به بررسیهای تخصصی، کوتاهتر خواهد بود، اما در مواردی که کالا نیاز به مجوزهای خاص یا آزمایشهای فنی دارد، مدت زمان ترخیص کالا افزایش مییابد. در پاسخ به این سؤال که ترخیص کالا از گمرک چقدر طول میکشد، باید گفت که این زمان میتواند از چند روز تا چند هفته متغیر باشد.
در صورتی که شما انواع سند پته گمرکی داشته باشید، زمان ترخیص بسیار کوتاه خواهد شد. کاربرد پته گمرکی برای کلاهایی است که تجاری نیستند. این کالاها با داشتن پته بدون نیاز به ثبت سفارش یا انجام تشریفات کامل گمرکی عادی از گمرک خارج میشوند
ترخیص بار دریایی
ترخیص بار دریایی به مجموعه فرآیندهایی گفته میشود که در طول آنها بار با وارد شدن به یک بندر دریایی از مراحل گمرکی عبور کرده و با پرداخت هزینههای مربوطه، از بندر ترخیص میشود.
این فرآیند شامل ارائه اسناد و مدارک مربوط به بار، پرداخت گمرکی، تحویل بار به گیرنده و مانیتورینگ تحویل بار است. در این فرآیند، نقش اصلی را کارشناسان گمرکی بازرگانی و کشتیرانی دارند که با توجه به قوانین و مقررات گمرکی، باید اقدامات لازم را برای ترخیص بار دریایی انجام دهند.
ترخیص بار دریایی به شکلی انجام میشود که در ابتدا پس از ورود کشتی به بندر، مسئولین گمرکی اطلاعات مربوط به بار و کشتی را بررسی میکنند. سپس اسناد و مدارک مربوط به بار از جمله فاکتور، پروفرما، بارنامه، بیمه نامه، گواهینامه مبدا و مقصد و… بررسی و تأیید میشوند.
در این مرحله، هزینههای گمرکی شامل مالیات، عوارض و… محاسبه و پرداخت میشود. پس از پرداخت هزینههای گمرکی، بار به گیرنده تحویل داده میشود و در صورت نیاز، مانیتورینگ تحویل بار نیز انجام میشود. در نهایت، پس از تأیید کامل فرآیند ترخیص بار دریایی، کشتی اجازه خروج از بندر را دریافت میکند.
ترخیص کانتینر از گمرک، یکی از مراحل پایانی حمل دریایی و حمل کانتینری است که برای انجام آن باید مدارک لازم جمع آوری شود. این مدارک شامل فاکتور، بارنامه، گواهی سازمان بهداشت، گواهی نامه فنی و مهندسی، گواهی کشور مبدا و سایر مدارک مورد نیاز است. پس از تحویل مدارک به گمرک، کالا بررسی و تعیین مالیات و عوارض مورد نیاز میشود.
پس از پرداخت هزینههای مربوط به ترخیص بار از گمرک، کانتینر به گیرنده تحویل داده میشود. هزینههای ترخیص کانتینر دریایی، به عوامل مختلفی مانند نوع کالا، مقصد و سایر شرایط وابسته است و باید از قبل هزینههای مورد نیاز را برآورد کرد.
وظایف ترخیص کار گمرک
وظایف ترخیص کار گمرک شامل مجموعه فعالیتها و اقداماتی است که در فرآیند واردات و صادرات کالاها انجام میشود. این وظایف عبارتند از:
- ثبت نام: شرکتها و صاحبان بار باید در گمرک ثبت نام کنند تا بتوانند به عنوان مشتریان گمرک در فعالیتهای تجاری خود شرکت کنند.
- تعیین ردهبندی: هر کالا باید در گمرک ردهبندی شود تا مشخص شود به چه دستهبندی مالیاتی و قوانین گمرکی تحت پوشش قرار میگیرد.
- پذیرش اظهارنامه: صادرکننده یا واردکننده باید اظهارنامه جمع آوری کند و آن را به گمرک ارائه دهد. اظهار نامه حاوی جزئیات کالا، قابل استفاده بودن، قابل استفاده نبودن و ارزش کالا است.
- بررسی مدارک: گمرک مدارک مورد نیاز را برای تأیید صحت اظهارنامه بررسی میکند. این شامل فاکتورهای خرید، بارنامه، گواهیهای بهداشتی و سایر مدارک قانونی است.
- پرداخت مالیات و عوارض: صادرکننده یا واردکننده باید هزینههای مالیات و عوارض را پرداخت کند. این شامل مالیات و عوارض وارده، عوارض صادرات، عوارض جمع آوری و سایر هزینههای گمرکی است.
- بازبینی فیزیکی: در بعضی از موارد، گمرک نمونهبرداری و بازبینی فعلی کالا را اجبار میکند تا تطابق آن با اظهار نامه را تأكید كند.
- صادرات گمركي: در صورت صادرات كالا به كشور ديگر، كالا بايستی تحت قانون و مقررات گمركی صادر شود.
Customs clearance is the process of declaring goods to Customs authorities when entering or leaving a country. Individuals or businesses can do this. Goods subject to customs clearance include items that are being imported or exported, as well as personal effects and commercial shipments
ترخیص کالا از گمرک فرآیند اظهار کالا به مقامات گمرکی هنگام ورود یا خروج از کشور است. افراد یا مشاغل میتوانند این کار را انجام دهند. کالاهای مشمول ترخیص گمرکی شامل اقلامی است که وارد یا صادر میشوند و همچنین وسایل شخصی و محموله های تجاری.
شرکت کشتیرانی آنی دریا لجستیک ارائه دهنده انواع خدمات گمرکی، حمل دریایی و حمل کانتینری است. جهت دریافت اطلاعات بیشتر و استعلام هزینه حمل و نقل دریایی با شمارههای درج شده در سایت تماس حاصل فرمایید.
ما در این مقاله شما را با خدمات ترخیص کالا از گمرکات آشنا کردیم. ترخیص کالا از گمرک به معنای پرداخت مالیات، عوارض و هزینههای دیگر مربوط به واردات کالا به کشور است. این هزینهها بر اساس قیمت و ارزش کالا، نوع کالا، کشور مبدا و سایر عوامل محاسبه میشوند و باید توسط واردکننده یا صاحب کالا پرداخت شود تا کالا از گمرک آزاد شود. فراموش نکنید بهترین شرکت های حمل و نقل با برآورد درست و اصولی هزینه ترخیص از گمرک شما را تا رسیدن بار موردنظرتان به مقصد در شرایطی مطمئن و امن همراهی میکنند. در پایان امیدواریم این مطلب برای شما مفید بوده باشد.






بسیار مقاله ی خوبی بود. شرکت کشتیرانی آنی دریا لجستیک بسیار خدمات خوبی را ارئه میکنند ، بهتون تبریک میگم. ما با ترخیص کارانی چون پرشین تجارت دوان هم کار کردیم و واقعا راضی بودیم. همه چیزشون عالی هست.
با سلام
خیلی خوشحالیم که تونستیم رضایت شمارو جلب کنیم. ممنون از ثبت نظرتون