cbm یعنی چی؟  cbm مخفف چیست در حمل و نقل

در حوزه حمل‌ونقل بین‌المللی، وزن یکی از مولفه‌های مهم برای انتخاب روش حمل و تعیین هزینه‌های حمل‌ونقل است؛ اما فقط فکر کردن به وزن محموله کافی نیست. شاید محموله‌ای سبک اما بسیار حجیم مانند یک جعبه بزرگ پر از پر داشته باشید! در چنین مواردی اندازه واقعی محموله اهمیت پیدا می‌کند. ما نیز در شرکت حمل‌ونقل آنی دریا لجستیک برای محاسبه هزینه‌ها از واحدی به نام CBM یا متر مکعب استفاده می‌کنیم؛ بنابراین مشتریان باید ابتدا بدانند که cbm مخفف چیست و در حوزه حمل‌ونقل cbm یعنی چی و چگونه به برآورد هزینه‌های ارسال کمک می‌کند؟ در این راهنما پاسخ روشنی به این سوالات مهم می‌دهیم و به شما خواهیم گفت که هر cbm چقدر است و نحوه استفاده از آن برای برآورد تقریبی هزینه‌های ارسال چگونه انجام می‌شود. به‌این‌ترتیب می‌توانید محموله‌های خود را بهینه و مقرون‌به‌صرفه ارسال کنید.

CBM مخفف چیست؟

برای اینکه بدانیم «CBM یعنی چی؟» ابتدا بگذارید به بررسی این موضوع بپردازیم که cbm مخفف چیست. این واژه مخفف عبارت Cubic Meter به معنای «متر مکعب» است و برای اندازه‌گیری حجم استفاده می‌شود.

این بخش ساده ماجرا بود. وقتی می‌پرسیم «cbm در حمل کانتینری چیست»، محاسبات کمی پیچیده‌تر می‌شوند که در ادامه به‌طور دقیق به بررسی آن می‌پردازیم.

CBM یعنی چی؟

همان‌طور که گفته شد CBM مخفف متر مکعب است و معیاری برای سنجش حجم محموله‌ها و واحد اندازه‌گیری استاندارد مورد استفاده در حمل دریایی کالا، هوایی و جاده‌ای به شمار می‌رود. محاسبه CBM زمانی کاربرد دارد که یک بسته از نظر اندازه بزرگ، اما از نظر وزن سبک باشد. در این حالت شرکت‌های حمل‌و‌نقل برای دریافت هزینه حمل بار، به‌جای اینکه فقط وزن واقعی محموله را در نظر بگیرند، بر‌اساس فضای اشغال شده تعیین قیمت می‌کنند و به فرمول محاسبه CBM نیاز دارند.

به زبان ساده CBM کمک می‌کند هزینه حمل‌ونقل بر‌اساس فضای واقعی اشغال‌شده محاسبه شود. همین موضوع باعث می‌شود محاسبات دقیق‌تر، برنامه‌ریزی هوشمندانه‌تر و در نهایت ارسال مقرون‌به‌صرفه‌تری داشته باشید.

فرمول محاسبه CBM

برای محاسبه CBM بسته‌ها با فرم‌های مختلف، فرمول ویژه‌ای وجود دارد. در ادامه با‌توجه‌به فرم هر بسته نحوه محاسبه CBM را بررسی می‌کنیم: 

تفاوت CBM با وزن (Gross/Chargeable weight)؛ درک تاثیر CBM بر هزینه‌ ارسال

حالا که می‌دانید cbm یعنی چی و چگونه می‌توان آن را محاسبه کرد، اطلاع از نحوه تاثیرگذاری آن بر هزینه حمل و نقل بین المللی مهم است. برای بررسی این موضوع، دوباره به مثال جعبه پَر برمی‌گردیم. در این حالت، شرکت حمل‌ونقل وزن حجمی جعبه را محاسبه کرده و آن را با وزن ناخالص جعبه مقایسه می‌کند.

هر کدام بالاتر باشد، وزن قابل محاسبه برای هزینه ارسال خواهد بود. برای اینکه مفهوم روشن و قابل‌فهم باشد، این اصطلاحات حمل و نقل بین المللی را جداگانه بررسی می‌کنیم:

• وزن ناخالص (Gross weight): وزن واقعی بسته که معمولا با کیلوگرم، تن یا پوند بیان می‌شود. برای مثال، ۱۰۰۰ کیلوگرم = ۱ تن.
• وزن حجمی (Volumetric weight): به آن وزن ابعادی یا DIM Weight نیز گفته می‌شود؛ تخمینی است که با استفاده از CBM برای در نظر گرفتن حجم بسته‌های سبک ساخته می‌شود.
• وزن قابل محاسبه (Chargeable weight): وزنی که برای تعیین هزینه ارسال استفاده می‌شود. بین وزن ناخالص یا وزن حجمی هر‌کدام که بیشتر است به‌عنوان وزن قابل‌ محاسبه انتخاب می‌شود. 

اهمیت محاسبه CBM و وزن حجمی زمانی مشخص می‌شود که بسته بسیار سبک باشد. برای مثال یک بسته بسیار سبک با ابعاد کانتینر ۴۰ فوت فضای بیشتری نسبت‌به یک بسته با وزن بیشتر اما با ابعاد کانتینر ۲۰ فوت اشغال می‌کند؛ در چنین حالتی با محاسبه حجم کل بسته و استفاده از این اندازه‌گیری می‌توان هزینه حمل‌ونقل را به‌درستی تعیین کرد.

CBM در حمل‌ونقل چه کاربردی دارد؛ چرا از CBM استفاده کنیم؟ 

وزن واقعی همیشه معیار دقیقی برای تعیین هزینه حمل‌ونقل نیست. در بسیاری از موارد مخصوصا وقتی کالا سبک اما حجیم است، فضایی که اشغال می‌کند از وزن آن مهم‌تر می‌شود. CBM کمک می‌کند این موضوع به‌درستی در محاسبات لحاظ شود.

فرض کنیم که شما تصمیم به ارسال بار از دبی به ایران دارید، در این شرایط مهم‌ترین دلایلی که شما باید از CBM استفاده کنید به شرح زیر است: 

• برآورد دقیق هزینه حمل‌ونقل: شرکت‌های حمل‌ونقل فقط به وزن بسته نگاه نمی‌کنند؛ آن‌ها باید بدانند هر محموله چه مقدار فضا در کامیون، هواپیما یا کانتینر اشغال می‌کند. CBM با اندازه‌گیری حجم واقعی، مبنایی دقیق برای محاسبه هزینه ایجاد می‌کند.
• تعیین وزن قابل محاسبه (Chargeable Weight): هزینه نهایی حمل‌ونقل بر‌اساس بیشتر بودن وزن واقعی یا وزن حجمی تعیین می‌شود. CBM برای محاسبه وزن حجمی استفاده می‌شود و مشخص می‌کند آیا باید بابت فضای اشغال‌شده بیشتر پرداخت کنید یا نه.
• استفاده بهینه از فضای بار: برای شرکت‌های حمل‌ونقل، فضا یک منبع محدود و ارزشمند است. CBM کمک می‌کند برنامه‌ریزی بارگیری دقیق‌تر انجام شود و از ظرفیت وسایل حمل‌ونقل به شکل موثرتری استفاده شود.
• برنامه‌ریزی بهتر برای بسته‌بندی و ارسال: وقتی حجم محموله را دقیق بدانید با انتخاب بسته‌بندی بهتر می‌توانید هزینه‌های اضافی را کاهش دهید و تصمیم بگیرید چه روش حملی برای شما مقرون‌به‌صرفه‌تر است.
• شفافیت در محاسبات لجستیکی: در تجارت بین‌المللی، وجود یک معیار استاندارد برای اندازه‌گیری حجم ضروری است. CBM یک واحد جهانی و قابل‌مقایسه است که ارتباط بین فرستنده، شرکت حمل‌ونقل و گیرنده را ساده‌تر می‌کند.

CBM در حمل‌ونقل دریایی، هوایی و زمینی

در همه روش‌های حمل بار هوایی، زمینی یا دریایی از CBM برای تعیین فضای اشغال‌شده توسط بار و در نتیجه محاسبه هزینه حمل استفاده می‌شود.

• CBM در حمل‌ونقل دریایی: کشتی‌ها ظرفیت مشخصی از نظر حجم کانتینر یا فضای انبار دارند. کاربردهای اصلی CBM در این روش حمل تعیین این است که بار چه مقدار از فضای کانتینر را اشغال می‌کند. هم‌چنین این معیار برای محاسبه هزینه حمل بارهای خرده‌بار (LCL) که بر‌اساس حجم محاسبه می‌شوند و برنامه‌ریزی چیدمان بار داخل کانتینر برای استفاده بهینه از فضا مورد استفاده قرار می‌‌گیرد. 
• CBM در حمل‌ونقل هوایی: در حمل هوایی، فضا بسیار محدود و گران است؛ بنابراین حجم بار اهمیت زیادی دارد. کاربردهای اصلی CBM در حمل هوایی، تبدیل حجم بار به وزن حجمی (Volumetric Weight) برای محاسبه هزینه حمل و جلوگیری از اشغال بیش از حد فضای هواپیما توسط بارهای سبک اما حجیم است.
• CBM در حمل‌ونقل زمینی: در حمل‌ونقل جاده‌ای یا ریلی CBM برای مدیریت فضای وسیله حمل (تریلی، کامیون یا واگن) استفاده می‌شود. تعیین ظرفیت بارگیری کامیون یا تریلی، محاسبه هزینه حمل برای بارهای حجیم با وزن کم و برنامه‌ریزی بهینه برای چیدمان کالاها و جلوگیری از فضای خالی اصلی‌ترین کاربردهای CBM در این روش حمل است. 

بنابراین اگر به‌عنوان مثال، برای حمل بار از چین هرکدام از روش‌های حمل را انتخاب کنید، یکی از معیارهایی که روی هزینه نهایی حمل بار تاثیر می‌گذارد، نسبت حجم و وزن محموله است. 

اشتباهات رایج در محاسبه CBM

در محاسبه CBM اشتباهات کوچک مستقیما روی افزایش هزینه حمل، جریمه‌های گمرکی یا حتی تاخیر در ارسال تاثیر می‌گذارد. به همین دلیل بسیاری از شرکت‌ها روی اندازه‌گیری حرفه‌ای و استانداردسازی بسته‌بندی حساس هستند. مهم‌ترین و رایج‌ترین خطاهایی که در محاسبه CBM رخ می‌دهد به شرح زیر هستند:

• اندازه‌گیری اشتباه ابعاد واقعی بسته: بزرگ‌ترین خطا این است که طول، عرض و ارتفاع را دقیق اندازه نمی‌گیرند یا فقط ابعاد محصول را به‌جای بسته‌بندی نهایی در نظر می‌گیرند. در حالی که در حمل‌ونقل، ابعاد کارتن، پالت یا بسته نهایی ملاک است. حتی برآمدگی، لایه‌های محافظ و تسمه هم باید لحاظ شود.
• فراموش کردن تبدیل واحدها: فرمول CBM بر‌اساس متر است؛ اما بسیاری از افراد اندازه‌ها را به سانتی‌متر یا میلی‌متر وارد می‌کنند. اگر اندازه‌ها بدون تبدیل وارد شوند، عددی که به دست می‌آید کاملا اشتباه است. این یکی از شایع‌ترین دلایل اختلاف هزینه حمل محسوب می‌شود.
• در نظر نگرفتن تعداد بسته‌ها: گاهی CBM فقط برای یک کارتن محاسبه می‌شود؛ اما تعداد کل کارتن‌ها در محموله مهم است.
• اشتباه در گرد کردن اعداد: معمولا CBM رو به بالا گرد می‌شود؛ اما برخی افراد عدد را رو به پایین گرد می‌کنند. این اختلاف کوچک می‌تواند در بارهای بزرگ به اختلاف مالی زیاد تبدیل شود.
• توجه نکردن به وزن حجمی: در حمل هوایی و برخی حمل‌های سریع، فقط CBM مهم نیست؛ بلکه وزن حجمی هم محاسبه می‌شود. اگر حجم زیاد ولی وزن کم باشد، ممکن است هزینه به‌جای وزن واقعی، بر‌اساس وزن حجمی محاسبه شود. نادیده گرفتن این موضوع باعث شوک هزینه‌ای در فاکتور نهایی می‌شود.
• محاسبه نکردن CBM پالت یا بار تجمیع‌شده: وقتی کالا روی پالت قرار می‌گیرد، ابعاد جدیدی ایجاد می‌شود. اگر فقط کارتن‌ها محاسبه شوند و پالت در نظر گرفته نشود، CBM کمتر از واقعیت ثبت خواهد شد. 

حساب و کتاب با CBM برای تعیین هزینه دقیق حمل‌ونقل

در محاسبه هزینه حمل‌ونقل، دانستن وزن محموله به‌تنهایی کافی نیست. بسیاری از شرکت‌ها علاوه‌بر وزن واقعی، حجم بار را هم در محاسبات خود لحاظ می‌کنند. برای همین اگر بدانید هر cbm چقدر است، هزینه واقعی حمل را دقیق‌تر می‌توانید پیش‌بینی کنید.

علاوه‌بر محاسبه CBM، ارسال کالا جزئیات بیشتری مانند انتخاب روش حمل مناسب، اهمیت پیگیری مرسولات و مدیریت ترخیص کالا دارد. ما در شرکت آنی دریا لجستیک با مدیریت بهینه هریک از این موارد، به شما در حمل‌ونقل سریع و مطمئن محموله‌هایتان به گوشه و کنار دنیا کمک می‌کنیم.