dpu در اینکوترمز چیست؟ مسئولیت فروشنده و خریدار در dpu

dpu در اینکوترمز برای هر نوع حمل و نقل دریایی، زمینی، هوایی یا ترکیبی به کار میرود. نکته مهم این است که فروشنده و خریدار باید از قبل درباره محل دقیق تحویل کالا به توافق برسند و آن را در قرارداد حمل و نقل بین المللی مشخص کنند. در این مقاله برای اینکه تصمیمگیری درستی برای استفاده از این قاعده داشته باشید به سوالات مهمی مانند «dpu چیست» و «نقطه تحویل کالا در قاعده dpu کجاست» پاسخ میدهیم. با مطالعه این راهنما بهخوبی با مسئولیت فروشنده و خریدار در DPU آشنا میشوید و تجارت آسانتر و مطمئنتری خواهید داشت.
DPU چیست؟
برای پاسخ به این سوال که dpu در اینکوترمز چیست، ابتدا باید بدانیم dpu مخفف چیست؛ DPU مخفف عبارت «Delivered at Place Unloaded» است. ترجمه تحتاللفظی این عبارت «تحویل در مکان تعیینشده پس از تخلیه» است.
dpu در اینکوترمز این معنی را میدهد که فروشنده مسئولیت همه هزینهها و ریسکها را تا لحظهای که کالا در مقصد تعیینشده تخلیه میشود، برعهده دارد. یعنی فروشنده علاوهبر اینکه باید کالا را به محل مورد توافق برساند، مسئول تخلیه آن هم خواهد بود.

بعد از این مرحله، مسئولیت بر دوش خریدار قرار میگیرد و او باید امور گمرکی واردات، مالیاتها و هزینههای مربوط به ترخیص را انجام دهد.
تفاوت DPU با DAT؛ دلیل تغییر نام از DAT به DPU
در نسخه قبلی اینکوترمز، قاعدهای به نام DAT (Delivered at Terminal) وجود داشت. طبق این قاعده، فروشنده باید کالا را در یک ترمینال مشخص (بندر، انبار یا پایانه حملونقل) تحویل و تخلیه میکرد. اما در نسخه 2020 اینکوترمز، واژه «ترمینال» باعث ایجاد محدودیت و سوءتفاهم میشد؛ چون ممکن بود طرفین توافق کنند کالا در محلی غیر از ترمینال، مثل یک کارخانه یا انبار مشتری، تحویل داده شود.
به همین دلیل نام DAT به DPU تغییر کرد تا نشان دهد محل تحویل میتواند هر مکانی، نه فقط ترمینال، باشد. این تغییر باعث انعطاف بیشتر در قراردادهای حمل و نقل کانتینری و سایر روشهای حمل شد.
تفاوت DPU با سایر قواعد اینکوترمز مشابه مانند DAP و DDP
در هر دو قاعده dpu و dap فروشنده موظف است کالا را به مقصد توافقی برساند. اصلیترین تفاوت dpu و dap در این است که در DAP فروشنده فقط کالا را تحویل میدهد؛ اما در DPU فروشنده موظف است کالا را تخلیه هم بکند. در پاسخ به سوال dap چیست، DAP به زبان ساده فقط رساندن کالا است؛ اما DPU رساندن و تخلیه کالا را با هم در بر میگیرد.
برای بررسی تفاوت DPU و DDP ابتدا باید بدانید ddp مخفف چیست، DDP مخفف عبارت Delivered Duty Paid «تحویل با پرداخت حقوق گمرکی» است و مربوط به میزان تعهدات فروشنده میشود. در DDP فروشنده بیشترین تعهد را دارد. او باید علاوهبر رساندن کالا به مقصد، همه هزینهها و حقوق گمرکی واردات و مالیاتها را هم پرداخت کند.

اما در DPU فروشنده فقط تا مرحله تحویل و تخلیه کالا مسئول است و کارهای گمرکی و مالیاتی مقصد به عهده خریدار خواهد بود. به زبان ساده DPU یعنی تحویل و تخلیه و DDP به معنای تحویل، تخلیه + انجام همه امور گمرکی و پرداخت مالیات است.
تعهدات در اینکوترمز DPU؛ آشنایی با وظایف فروشنده و خریدار
در جدول زیر میتوانید بهطور کامل با تعهدات فروشنده و خریدار در اینکوترمز DPU که مشابه اینکوترمز cfr در حملونقل دریایی و قواعد مربوط به شرکت کشتیرانی است آشنا شوید:
مسئولیت فروشنده در DPU | مسئولیت خریدار در DPU |
| آمادهسازی کالا به همراه فاکتور تجاری و مدارک لازم بستهبندی مناسب برای صادرات و درج علایم موردنیاز روی محموله دریافت مجوزها و انجام تشریفات گمرکی مربوط به صادرات حمل اولیه تا محل بارگیری و تحویل به شرکت حملونقل پرداخت هزینههای بارگیری کالا انجام حمل اصلی تا مقصد تعیینشده رساندن کالا به مکان توافقی در مقصد تخلیه کالا در محل تحویل ارائه مدرکی مبنی بر تحویل کالا به خریدار پرداخت هزینههای بازرسی پیش از ارسال (در صورت نیاز) | پرداخت بهای کالا مطابق قرارداد فروش انجام تشریفات گمرکی واردات و پرداخت حقوق و عوارض مربوطه پرداخت هزینههای بازرسی در مقصد (در صورت نیاز) حمل و تحویل نهایی کالا به محل موردنظر خود (اگر با فروشنده توافق نشده باشد) |
قوانین اینکوترمز DPU
هر اینکوترمزی از اینکوترمز cip گرفته تا CPT و DAP و DDP قوانین مشخصی برای خود دارند. قوانین عمومی و اصولی که درباره اینکوترمز DPU وجود دارد به شرح زیر هستند:
- قابل استفاده در هر یا ترکیبی از روشهای حملونقل: قاعده DPU هم برای حمل زمینی، دریایی، هوایی و هم ترکیبی استفاده میشود.
- ذکر نام دقیق محل تحویل در قرارداد: فروشنده و خریدار باید موقع انعقاد قرارداد، دقیقا مشخص کنند کالا در چه مکانی باید تخلیه و تحویل شود. اگر محل مبهم باشد، اختلاف ایجاد میشود.
- تخلیه کالا در محل مقصد توسط فروشنده: DPU تنها قاعدهای است که فروشنده ملزم است کالا را تخلیه کند تا تحویل کامل شود. اگر کالا به محل برسد ولی تخلیه نشود، تحویل کامل اتفاق نیفتاده است.
- انتقال ریسک پس از تخلیه: زمانیکه کالا تخلیه شود و آماده تحویل در محل توافقی باشد، ریسک خسارت یا از دست رفتن کالا از فروشنده به خریدار منتقل میشود.
- مسئولیت تشریفات صادرات: فروشنده باید همه کارهای مربوط به صادرات کالا (گمرک خروجی، مجوزها و مدارک صادراتی) را انجام دهد. ولی وظیفهای در انجام تشریفات گمرک واردات ندارد.
- هزینههای فروشنده: فروشنده باید هزینههایی مانند بستهبندی صادراتی، بارگیری، حمل تا مقصد، تخلیه در مقصد و هزینههای مرتبط با حملونقل را بپردازد.
- هزینههای خریدار: پس از تحویل کالا، خریدار باید تشریفات واردات را انجام دهد؛ مالیات و عوارض وارداتی را بپردازد و اگر لازم باشد کالا را از محل تخلیه به مقصد نهایی خود انتقال دهد.
- مسائل بیمه: طبق اینکوترمز، DPU الزام به تهیه بیمه ندارد؛ ولی طرفین میتوانند در قرارداد بیمه را تعیین کنند.

مزایا و معایب استفاده از DPU
قاعده DPU مانند هر قانون اینکوترمز دیگری، نقاط قوت و ضعف خودش را دارد. از یک طرف خیال خریدار را بابت حمل و تخلیه در انواع روشهای حملونقل از جمله واردات ته لنجی راحت میکند، اما از طرف دیگر مسئولیتهای زیادی بر دوش فروشنده میگذارد؛ بنابراین قبل از اینکه در قرارداد از این قاعده استفاده کنید، خوب است با دقت ببینید کدام بخشها به نفع شماست و کدام بخشها میتواند دردسرساز باشد. در جدول زیر خلاصهای از مهمترین مزایا و معایب DPU را مرور میکنیم:
| مزایای dpu | مسئولیت کمتر برای خریدار در حملونقل | فروشنده تا لحظهی تخلیه کالا در مقصد همهچیز را مدیریت میکند. این یعنی خریدار دغدغه حمل بینالمللی یا هزینههای بارگیری و تخلیه را ندارد. |
| وضوح در تحویل کالا | چون فروشنده موظف به تخلیه است، خریدار مطمئن میشود که کالا در محل توافقی دقیقا آماده دریافت خواهد بود. | |
| مناسب برای خریداران تازهکار | DPU انتخابی مطمئن برای خریدارانی است که تجربه کمی در حملونقل بینالمللی دارند؛ چون پیچیدگیهای مسیر تا مقصد برعهده فروشنده است. | |
| معایب dpu | ریسک بالاتر برای فروشنده | فروشنده تا لحظه تخلیه کالا مسئول همه هزینهها و ریسکهاست. اگر مشکلی در مسیر، تاخیر یا حادثهای رخ دهد، بار بر دوش اوست. |
| چالش در تخلیه کالا در مقصد | در بعضی کشورها یا مکانها، شرایط یا تجهیزات مناسب برای تخلیه وجود ندارد. درنتیجه اجرای تعهد فروشنده سخت یا غیرممکن میشود. | |
| وابستگی خریدار به فروشنده | چون حملونقل و تخلیه بهطور کامل در کنترل فروشنده است، خریدار اختیار زیادی در این بخش ندارد. ممکن است هزینهها یا روشها با سلیقهاش هماهنگ نباشد. | |
| عدم پوشش گمرک واردات | امور گمرکی و پرداخت عوارض وارداتی برعهده خریدار است. شاید این موضوع باعث سردرگمی یا هزینههای پیشبینینشده شود. |
کاربردهای رایج DPU
قاعده DPU بیشتر زمانی استفاده میشود که خریدار میخواهد کالا را دقیقا در محل موردنظر خود، آماده دریافت و بدون دردسر حمل و تخلیه تحویل بگیرد. در این شرایط فروشنده موظف است کالا را تا مقصد نهایی برساند و آن را تخلیه کند. بهطور کلی موارد رایج استفاده از DPU به شرح زیر است:
- تحویل کالا در انبار یا مرکز توزیع خریدار
- محمولههای پروژهای یا سنگین مانند تجهیزات صنعتی و ماشینآلات
- معاملات با خریداران تازهکار یا کوچک
- قراردادهایی با مقصد مشخص و ثابت
تجارت آسانتر و مطمئنتر با DPU
قاعده DPU یکی از قوانین مهم اینکوترمز است که مسئولیتها و هزینههای حمل و تخلیه کالا را بین فروشنده و خریدار مشخص میکند. انتخاب اینکوترمز مناسب همیشه به شرایط خاص معامله بستگی دارد. نوع کالا، مسیر حمل، تجربه طرفین و امکانات موجود در مقصد مواردی هستند که در تعیین بهترین گزینه نقش اساسی دارند. برای درک بهتر و کاهش ریسکها، توصیه میشود علاوهبر DPU با سایر قواعد اینکوترمز هم آشنا شوید. هر قانون ویژگیها و مسئولیتهای متفاوتی دارد و شناخت همه آنها کمک میکند تصمیم دقیقتر و مطمئنتری برای قراردادهای بینالمللی خود بگیرید.