لیست گمرک های ایران؛ مشخصات و امکانات
انتخاب گمرک مناسب یکی از تصمیمهای مهم در فرایند واردات و ترخیص کالا است؛ زیرا محل ورود و ترخیص محموله تاثیر مستقیمی بر هزینه حملونقل، مدت زمان ترخیص، هزینه انبارداری و دسترسی به خدمات و امکانات موردنیاز دارد. به همین دلیل آشنایی با گمرک های ایران، موقعیت جغرافیایی، نوع فعالیت و امکانات هرکدام برای بازرگانان و واردکنندگان اهمیت زیادی دارد. به کمک این اطلاعات میتوان پیش از ارسال کالا، مسیر ورود و گمرک مناسب را متناسب با نوع محموله، روش حمل و مقصد نهایی انتخاب کرد و برنامهریزی آگاهانهای برای هزینهها و مراحل ترخیص داشت. در این مقاله از وبلاگ آنی دریا لجستیک با فهرست گمرکات کشور، نوع فعالیت آنها و امکاناتی که دارند آشنا میشویم.
با خدمات لجستیک و ترخیص آنی دریا، مسیر تجارت خود را هوشمندانه انتخاب کنید.
اگر قصد واردات یا صادرات کالا دارید، شناخت گمرکهای ایران میتواند انتخاب مسیر مناسب و کاهش هزینههای لجستیکی را برای شما سادهتر کند.
انواع گمرک در ایران
گمرک های ایران براساس نوع مرز، شیوه حمل بار بین المللی و نوع عملیات گمرکی به چند دسته اصلی تقسیم میشوند. هرکدام از این گمرکها برای نوع خاصی از محمولهها و مسیرهای حمل مناسبتر هستند:
| نوع گمرک | مناسب برای |
| گمرکهای دریایی | محمولههای کانتینری، کالاهای حجیم، ماشینآلات، مواد اولیه و کالاهای تجاری |
| گمرکهای زمینی | کالاهای وارداتی از کشورهای همسایه |
| گمرکهای هوایی | کالاهای سبک، ارزشمند، حساس یا کالاهایی که سرعت تحویل در آنها اهمیت دارد. |
| گمرکهای ریلی | محمولههای حجیم، سنگین و کالاهای تجاری که امکان حمل ریلی دارند. |
| گمرکهای مناطق آزاد و ویژه اقتصادی | کالاهایی که با هدف فعالیت تجاری، تولید، پردازش، نگهداری یا ترانزیت وارد مناطق آزاد و ویژه میشوند و تابع مقررات خاص این مناطق هستند |
| گمرکهای داخلی | کالاهایی که پس از ورود به کشور یا تحت رویههای مشخص، برای انجام بخشی از تشریفات گمرکی در گمرکات داخل کشور اظهار و ترخیص میشوند. |
لیست گمرکات ایران
در ایران گمرکها از نظر محل استقرار، شیوه ورود کالا و نوع فعالیت، تنوع زیادی دارند؛ اما همه آنها برای واردات تجاری در مقیاس گسترده مناسب نیستند.
در جدول زیر با لیست گمرکات کشور و فعال در حوزه واردات و ترخیص تجاری آشنا میشویم. این گمرکها در مبادی مهم دریایی، هوایی، زمینی و مناطق ویژه اقتصادی قرار دارند و بخش قابلتوجهی از فرایند ورود، اظهار و ترخیص کالاهای تجاری از طریق آنها انجام میشود:
| نام گمرک | نوع گمرک | محل قرارگیری | آدرس | شماره تماس | شاخصترین ویژگی |
| گمرک شهید رجایی | دریایی | هرمزگان، بندرعباس | منطقه ویژه اقتصادی بندر شهید رجایی | 07633514001 | مهمترین مرکز کانتینری کشور و یکی از اصلیترین مبادی واردات دریایی |
| گمرک شهید باهنر | دریایی | هرمزگان، بندرعباس | بلوار پاسداران، اداره بندر و دریانوردی شهید باهنر | 07633513293 | مناسب برای بخشی از محمولههای دریایی و تجارت خلیج فارس |
| گمرک بندر امام خمینی | دریایی | خوزستان | منطقه ویژه اقتصادی بندر امام خمینی | 06152220710 | مناسب برای کالاهای حجیم، فلهای، مواد اولیه و محمولههای دریایی |
| گمرک بوشهر | دریایی | بوشهر | کیلومتر 8 جاده بوشهر شیراز، منطقه ویژه اقتصادی بوشهر | 07733454542 | یکی از مبادی مهم واردات و صادرات دریایی جنوب کشور |
| گمرک چابهار | دریایی | سیستان و بلوچستان، چابهار | انتهای بلوار شهید ریگی- اداره کل بنادر دریانوردی | 05435312200 | موقعیت استراتژیک در جنوبشرق و دسترسی مستقیم به آبهای آزاد |
| گمرک خرمشهر | دریایی | خوزستان، خرمشهر | کوت شیخ، بلوار امیرکبیر، خیابان فردوسی | 06152221110 | اهمیت در تجارت دریایی و ارتباط تجاری با عراق |
| گمرک نوشهر | دریایی | مازندران، نوشهر | خیابان شهید سلطانحمدی | 01152330783 | یکی از مبادی مهم واردات دریایی در شمال کشور |
| گمرک امیرآباد | دریایی | مازندران، بهشهر | منطقه ویژه اقتصادی بندر امیرآباد | 011342 2001 | بندر مهم دریای خزر با دسترسی به شبکه ریلی |
| گمرک آستارا | زمینی | گیلان، آستارا | خیابان حکیم نظامی شرقی، انتهای بلوار جمهوری، جنب مرکز بهداشت | 01343822081 | مسیر مهم تجارت زمینی ایران با جمهوری آذربایجان و کشورهای حوزه قفقاز |
| گمرک بازرگان | زمینی | آذربایجان غربی، ماکو | یک کیلومتری شهر بازرگان | 0443437 2215 | مهمترین مسیر زمینی تجارت ایران و ترکیه |
| گمرک جلفا | زمینی | آذربایجان شرقی، جلفا | ورودی شهید فلاحی | 04142022754 | اهمیت در تجارت زمینی با جمهوری آذربایجان و منطقه قفقاز |
| گمرک نوردوز | زمینی | آذربایجان شرقی، جلفا | 65 کیلومتری شهر جلفا و در حاشیه رودخانه ارس | 04142019168 | مهمترین مسیر زمینی ایران به ارمنستان |
| گمرک باشماق | زمینی | کردستان، مریوان | بازارچه مرزی باشماق، پایانه حملونقل باشماق | 08734662535 | مسیر مهم تجارت زمینی با اقلیم کردستان عراق |
| گمرک مهران | زمینی | ایلام، مهران | کیلومتر 10 جاده ایلام-مهران، بلوار امام خمینی | 08433822933 | یکی از مهمترین مبادی تجارت زمینی ایران و عراق |
| گمرک شلمچه | زمینی | خوزستان، خرمشهر | جاده بصره، منطقه شکار و تیراندازی ممنوع مرزی | 06153332202 | مسیر مهم تجارت زمینی با عراق |
| گمرک دوغارون | زمینی | خراسان رضوی، تایباد | میدان تایباد – دوغارون | 05154548011 | یکی از اصلیترین مسیرهای تجارت زمینی ایران و افغانستان |
| گمرک سرخس | زمینی و ریلی | خراسان رضوی، سرخس | 15 کیلومتری منطقه ویژه اقتصادی سرخس | 05134523450 | اهمیت ویژه در ترانزیت و تجارت با کشورهای آسیای مرکزی |
| گمرک میرجاوه | زمینی | سیستان و بلوچستان، میرجاوه | فرخی سیستانی، بین شهید ریسباف و تفتان ۲ | 05432589029 | مسیر مهم تجارت زمینی ایران و پاکستان |
| گمرک فرودگاه امام خمینی | هوایی | تهران | کیلومتر 30 اتوبان تهران-قم | 02155678172 | مهمترین گمرک هوایی کشور؛ مناسب کالاهای سریع، سبک و ارزشمند |
| گمرک فرودگاه پیام | هوایی | کرج، البرز | منطقه ویژه اقتصادی و فرودگاه پیام | 02633266031 | ترکیب زیرساخت هوایی و منطقه ویژه اقتصادی |
| گمرک تهران (شهریار) | داخلی | تهران | بزرگراه فتح، شهرک خلیجفارس، بلوار خلیجفارس، انتهای خیابان بهشتی | 02166250636 | یکی از مراکز مهم انجام تشریفات گمرکی برای تجارت پایتخت |
| گمرک غرب تهران | داخلی | تهران | کیلومتر 10 بزرگراه فتح (جاده قدیم کرج)، بلوار شهید سامانیپور | 02166184329 | تمرکز بر حجم قابلتوجهی از کالاهای تجاری و فعالیتهای وارداتی و صادراتی |
| گمرک اصفهان | داخلی | اصفهان | بزرگراه شهید دستجردی، خلیج فارس | 03136542410 | اهمیت بالا برای صنایع و واحدهای تجاری مرکز کشور |
| گمرک شیراز | داخلی | فارس، شیراز | بلوار امیرکبیر، بعد از پلیس راه، ابتدای جاده بوشهر | 07138327202 | مرکز مهم انجام امور گمرکی در جنوب و جنوبمرکز کشور |
| گمرک سلفچگان | منطقه ویژه اقتصادی | قم، سلفچگان | كيلومتر 3 جاده اصفهان | 02533677010 | موقعیت مناسب برای واردات، انبارش، پردازش و توزیع کالا در مرکز کشور |
کد گمرکی چیست و چرا اهمیت دارد؟
کد گمرکی یا کد گمرک (Customs Code) یک شناسه عددی است که برای شناسایی و تفکیک گمرکهای اجرایی کشور در سامانهها و فرایندهای ترخیص کالا از گمرک استفاده میشود. این کد، گمرک محل انجام تشریفات را مشخص میکند.
برای تطبیق اظهارنامه با گمرک مربوط باید کد صحیح انتخاب و ثبت شود. این موضوع برای تعیین درست گمرک و محل انجام عملیات در زمان اظهار کالا، ثبت اطلاعات محموله و انجام تشریفات گمرکی در سامانههای مربوط اهمیت دارد.
جدول کد گمرکات ایران
در جدول زیر کد گمرکهای مهم و پرتردد ایران را آوردهایم:
| نام گمرک | کد گمرکی |
| گمرک شهید رجایی | 50100 |
| گمرک شهید باهنر | 50200 |
| گمرک بوشهر | 45100 |
| گمرک بندر امام خمینی | 40400 |
| گمرک چابهار | 55108 |
| گمرک فرودگاه امام خمینی | 10103 |
| گمرک تهران | 10300 |
| گمرک غرب تهران | 10200 |
| گمرک بازرگان | 30100 |
| گمرک جلفا | 25300 |
| گمرک نوردوز | 25302 |
| گمرک آستارا | 20200 |
| گمرک مهران | 35104 |
| گمرک باشماق | 35306 |
| گمرک دوغارون | 60500 |
| گمرک سرخس | 60200 |
| گمرک میرجاوه | 40800 |
| گمرک سلفچگان | 50100 |
| گمرک فرودگاه پیام | 50900 |
نکته: کدهای جدول بالا را نباید بدون استعلام نهایی برای اظهارنامه یا ثبت عملیاتی استفاده کرد؛ زیرا ممکن است این کدها با ایجاد، تغییر وضعیت یا تغییر ساختار گمرکها بهروزرسانی شوند؛ بنابراین برای استفاده عملی در اظهار کالا، باید کد موردنظر از سامانه و مراجع رسمی گمركات ايران استعلام شود.
کدام گمرک ایران برای واردات کالا از چین مناسب است؟
یکی از تصمیمهای مهم در فرآیند واردات از چین و ترخیص کالا، انتخاب گمرک مناسب است. این موضوع روی هزینه حمل داخلی، مدت زمان ترخیص، دسترسی به زیرساختهای بندری و انبارداری و سهولت جابهجایی کالا تاثیر میگذارد.
گمرک شهید رجایی بندرعباس یکی از بهترین گزینهها برای بیشتر محمولههایی است که از چین بهصورت دریایی و کانتینری وارد ایران میشوند. مهمترین عواملی که باعث شدهاند این گمرک بهعنوان یکی از اصلیترین مبادی حمل بار از چین انتخاب شود عبارتند از:
- موقعیت مناسب برای واردات دریایی از چین
- برخورداری از زیرساختهای کانتینری
- حجم بالای تجارت و فعالیتهای گمرکی
- دسترسی مناسب به شبکه حملونقل داخلی
- مناسب بودن برای محمولههای بزرگ و کانتینری
البته توجه داشته باشید که بهترین گمرک را باید باتوجهبه نوع کالا، روش حمل، حجم محموله، مقصد نهایی و الزامات مربوط به ترخیص انتخاب کنید. گمرک شهید رجایی برای واردات دریایی و کانتینری از چین یک گزینه بسیار مهم است؛ اما در همه شرایط الزاما بهترین انتخاب نیست.
برای مثال اگر واردات کالا از چین به روش حمل و نقل هوایی انجام شود، گمرک فرودگاه امام خمینی انتخاب منطقیتری خواهد بود.
امکانات گمرک های ایران
گمرکهای ایران مجموعهای از امکانات، تجهیزات و خدمات را برای دریافت، نگهداری، کنترل و ترخیص کالا در اختیار دارند. البته سطح و نوع این امکانات در همه گمرکها یکسان نیست و گمرکهای بزرگ دریایی، هوایی و مناطق ویژه معمولا زیرساختهای گستردهتری دارند.
از مهمترین امکانات و خدمات گمرک های ایران میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- انبارهای مسقف و روباز
- محوطههای نگهداری کالا
- تجهیزات تخلیه و بارگیری
- باسکول و امکانات توزین
- سامانههای بازرسی و کنترل مانند ایکسری
- آزمایشگاههای تخصصی
- امکانات پلمب و مهر و موم
- خدمات تعرفهبندی و ارزیابی کالا
- تجهیزات مربوط به مراقبت و بدرقه محمولهها
برای دریافت مشاوره و استعلام خدمات، با ما در تماس باشید.
اگر برای واردات یا صادرات کالا، انتخاب گمرک، حملونقل بینالمللی یا فرآیند ترخیص به راهنمایی نیاز دارید، میتوانید از تجربه و خدمات تخصصی آنی دریا لجستیک استفاده کنید.
انتخاب گمرک مناسب؛ قدمی مهم برای یک واردات موفق
شناخت گمرکهای ایران نقش مهمی در ترخیص آسان و انتخاب بهترین مسیر برای واردات کالا دارد. با اطلاع از موقعیت گمرک، نوع فعالیت، امکانات نگهداری و بازرسی، دسترسی به مسیرهای حملونقل و ظرفیتهای موجود، میتوانید هزینهها و زمان ترخیص را بهتر مدیریت کنید.
بهطورکلی نمیتوان یک گمرک را برای همه کالاها بهعنوان بهترین گزینه معرفی کرد. نوع کالا، روش حمل، حجم محموله، مقصد نهایی و الزامات قانونی تعیین میکنند که کدام گمرک برای واردات محموله شما مناسبتر است؛ بنابراین توصیه میشود بازرگانان پیش از ارسال کالا، مشخصات گمرکهای موجود در مسیر خود را بررسی کرده و با مقایسه امکانات و استعلام قیمت حمل و نقل دریایی، هوایی و زمینی، مناسبترین مسیر را برای واردات و ترخیص انتخاب کنند.
