برگ سبز گمرکی چیست؟ نحوه استعلام برگ سبز گمرکی
برگ سبز گمرکی نشاندهنده انجام کامل تشریفات قانونی گمرکی، پرداخت هزینهها و تایید رسمی توسط گمرک است که به صاحب کالا اجازه میدهد کالای وارداتی یا صادراتی را ترخیص و دریافت کند. این سند یکی از مراحل واردات کالا و نقطه پایان قانونی تشریفات گمرکی و مجوز رسمی خروج کالا از گمرک محسوب میشود. با صدور برگ سبز، کالا از نظر اسناد، ارزشگذاری، پرداخت حقوق و عوارض و دریافت مجوزهای لازم کاملا تایید شده است و هیچ مانع قانونی برای ترخیص آن وجود ندارد. بدون برگ سبز گمرکی حتی در صورت پرداخت هزینهها، امکان تحویل و خروج کالا عملا وجود ندارد و فرآیند واردات یا صادرات ناقص میماند. در این مقاله به شما خواهیم گفت که برگ سبز گمرکی چیست. همراه ما باشید تا با نحوه دریافت این سند، نحوه استعلام برگ سبز گمرکی و اهمیت دریافت آن آشنا شویم.
برگ سبز گمرک چیست؟
برگ سبز گمرکی که همان پروانه سبز گمرکی خوانده میشود، سندی رسمی و الزامی برای ترخیص کالا از گمرک است. این برگ زمانی صادر میشود که گمرک جمهوری اسلامی ایران بعد از بررسی اظهارنامه، اسناد و مدارک واردات (مانند فاکتور خرید، بارنامه، بیمهنامه، مجوزهای لازم و…) و پرداخت کامل حقوق و عوارض گمرکی، تایید کند که کالا هیچ مشکل قانونی ندارد و بهطور قانونی میتوان آن را از محل گمرک ترخیص و خارج کرد.
بدون صدور برگ سبز گمرکی، ترخیص کالا امکانپذیر نیست و خروج کالا از انبار گمرک انجام نمیشود. بعد از طی شدن همه مراحل گمرکی و ترخیص کالا نیز باید نسبتبه دریافت بیجک گمرکی اقدام کنید. همچنین برای تعیین مالیات و عوارض گمرکی مهم است که بدانید «ارزش گمرکی چیست» و چگونه تعیین میشود.
مراحل و نحوه دریافت برگ سبز گمرکی
دریافت برگ سبز گمرکی در حمل بار بین المللی یک فرایند چند مرحلهای دارد که باید دقیق و با اسناد کامل انجام شود تا کالا بتواند از انبار گمرک خارج شود:
- ثبت اظهارنامه و ورود به سامانه گمرکی
- بررسی و ارزیابی گمرکی
- پرداخت حقوق و عوارض گمرکی
- صدور برگ سبز گمرکی و ترخیص کالا
1. ثبت اظهارنامه و ورود به سامانه گمرکی
اولین گام گرفتن برگ سبز گمرکی این است که واردکننده یا نماینده قانونی او (ترخیصکار رسمی گمرک) اظهارنامه گمرکی را در سامانه جامع امور گمرکی (EPL) / پنجره واحد تجارت فرامرزی ثبت کند. این اظهارنامه شامل اطلاعات دقیق کالا (نوع، ارزش، وزن، مبدا و مقصد، تعداد و …) و بارگذاری مدارک لازم مانند بارنامه، فاکتور خرید، پکینگلیست، قبض انبار، گواهی مبدا، بیمهنامه، مجوزهای ویژه (در صورت نیاز) و کارت بازرگانی و کد اقتصادی است.
برای ورود به سامانه جامع امور گمرکی، متقاضی واردات کالا از چین یا نقاط دیگر، باید نام کاربری و رمز عبور داشته باشد. این اطلاعات معمولا با مراجعه حضوری به یکی از گمرکات کشور و احراز هویت دریافت میشود.
2. بررسی و ارزیابی گمرکی
اظهارنامه پس از ثبت در سامانه توسط گمرک بررسی میشود. این بررسی شامل کنترل اطلاعات در اظهارنامه، تطبیق اسناد و مدارک و گاه بازرسی کالا است تا مشخص شود آیا اسناد کامل و منطبق با مقررات هستند یا خیر.
در صورت تایید کامل، اظهارنامه به مرحله کنترل و ارزیابی کالا میرود و کارشناسان گمرک آن را امضا میکنند. با صدور این سند میتوانید واردات از دبی یا هر نقطه دیگر از جهان را با اطمینان و با کمترین ریسک انجام دهید.
3. پرداخت حقوق و عوارض گمرکی
پس از تایید اظهارنامه، گمرک براساس ارزش و نوع کالا، تعرفه و ضوابط مربوطه حقوق گمرکی، سود بازرگانی، مالیات بر ارزش افزوده، عوارض گمرکی و سایر هزینهها را محاسبه و برای متقاضی فیش صادر میکند. این مبلغ شامل حقوق گمرکی، سود بازرگانی، عوارض هلالاحمر، مالیات علیالحساب و… است. فقط در صورت پرداخت کامل این هزینهها، برگ سبز گمرکی صادر میشود.
4. صدور برگ سبز گمرکی و ترخیص کالا
پس از پرداخت کامل هزینهها و تایید نهایی توسط گمرک، برگ سبز گمرکی صادر میشود. صدور این سند به معنای پایان تشریفات گمرکی و اجازه قانونی برای خروج کالا از انبار گمرک است. در سامانه EPL میتوانید بهصورت الکترونیکی وضعیت صدور برگه سبز را استعلام بگیرید و مشاهده کنید.
مسئول گمرک این سند را امضا و شمارهگذاری میکند و متقاضی میتواند براساس آن اقدامات نهایی برای بارگیری پس از حمل دریایی و خروج کالا از گمرک را انجام دهد.
مدارک دریافت برگ سبز گمرک
برای دریافت برگ سبز گمرکی باید مجموعهای از مدارک هویتی – تجاری و اسناد مرتبط با کالا و حمل و نقل هوایی یا هر روش دیگری که حمل بینالمللی از طریق آن انجام میشود را آماده کرده و در سامانه گمرکی بارگذاری کنید.
گمرک با استناد به این مدارک میتواند اظهارنامه را بررسی و تایید کرده و برگ سبز را صادر کند. مدارک اصلی و ضروری برای دریافت برگ سبز گمرکی به شرح زیر هستند:
- اظهارنامه گمرکی ثبت شده در سامانه جامع امور گمرکی (EPL): همه اطلاعات کالا اعم از نوع، تعداد، ارزش و مبدا کالا باید در اظهارنامه درج شده باشد.
- بارنامه (Bill of Lading): یا سند حمل بینالمللی که انتقال کالا را تایید میکند.
- فاکتور خرید (Commercial Invoice): ارزش و مشخصات دقیق کالا را نشان میدهد.
- پکینگلیست (Packing List / عدلبندی): محتویات بستهبندی کالا را تفکیک میکند.
- قبض انبار (Warehouse Receipt): ورود کالا به انبار گمرک را تایید میکند.
- گواهی مبدا (Certificate of Origin): برای تعیین کشوری که کالا در آن تولید شده است.
- کارت بازرگانی و کد اقتصادی: این کارت صلاحیت تجارت خارجی صاحب کالا یا نماینده قانونی را اثبات میکند.
- بیمهنامه حملونقل بینالمللی: برای پوشش ریسکهای حمل کالا لازم است.
- گواهی بازرسی کالا: در صورت لزوم به این گواهی نیاز دارید و مخصوص کالاهایی است که باید کیفیت و تطابق را اثبات کنند.
- مجوزهای خاص: این مجوزها (مجوز بهداشت، استاندارد، قرنطینه و…) مرتبط با نوع کالا دریافت میشوند. این مجوزها باید قبل از صدور برگ سبز ارائه شوند.
این مدارک باید بهصورت کامل در سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی (EPL) بارگذاری شوند تا گمرک بتواند اظهارنامه را بررسی، اسناد را کنترل و پس از پرداخت حقوق و عوارض گمرکی برگ سبز را صادر کند.
نحوه استعلام برگ سبز گمرکی
اگر بهعنوان صاحب کالا یا بازرگان میخواهید وضعیت صدور برگ سبز گمرکی کالای خود را بهصورت رسمی و دقیق استعلام کنید باید این مراحل گامبهگام دنبال شود:
- ورود به سامانه گمرک (پنجره واحد تجارت فرامرزی): ابتدا وارد سامانه جامع امور گمرکی / پنجره واحد تجارت فرامرزی به آدرس epl.irica.gov.ir شوید. در این سامانه باید نام کاربری و رمز عبور داشته باشید که توسط گمرک یا نماینده قانونی (ترخیصکار) به شما داده میشود.
- ورود شماره سریال اظهارنامه و رمز دسترسی: بعد از ورود به حساب کاربری باید اطلاعات مربوط به اظهارنامه گمرکی کالا را وارد کنید. برای استعلام برگ سبز گمرکی به شماره سریال اظهارنامه گمرکی (یک شماره منحصربهفرد که هنگام ثبت اظهارنامه به شما داده میشود) و رمز دسترسی به پروانه/کد امنیتی که در سامانه با دسترسی به همان اظهارنامه تولید میشود و قابل مشاهده است، نیاز دارید.
- جستجو و مشاهده وضعیت: بعد از ورود شماره سریال و رمز، گزینه جستجو/استعلام را بزنید. سامانه بهصورت آنلاین وضعیت صدور برگ سبز گمرکی را نشان میدهد. اگر برگ سبز صادر شده باشد، معمولا اطلاعات کامل آن (شماره پروانه، تاریخ صدور، مشخصات کالا و وضعیت ترخیص) قابل مشاهده و پرینت است.
استعلام برگ سبز گمرکی الکترونیکی و آنلاین انجام میشود و دیگر لازم نیست برای پیگیری وضعیت برگ سبز بهصورت حضوری به گمرک مراجعه کنید.
نکته مهم: اگر رمز دسترسی به پروانه/اظهارنامه را ندارید یا در سامانه آن را پیدا نمیکنید، از کسی که اظهارنامه را ثبت کرده یا ترخیصکار رسمی گمرک بخواهید تا آن را برایتان تهیه کند.
نتایج و اهمیت توجه به برگ سبز گمرکی
اهمیت توجه به برگ سبز گمرکی زمانی پررنگتر میشود که بدانیم هرگونه نقص، تاخیر یا اشتباه در صدور آن منجربه خواب کالا در گمرک، افزایش هزینههای انبارداری، جریمههای مالی و حتی بروز مشکلات حقوقی میشود. به همین دلیل آگاهی از مراحل صدور، مدارک موردنیاز و نحوه استعلام برگ سبز گمرکی برای هر واردکننده، صادرکننده یا صاحب کالا یک ضرورت است. با دریافت این سند میتوانید ریسک، هزینهها و ترخیص کالا را مدیریت کنید. این موضوع نقش مستقیمی در موفقیت فرآیند تجارت خارجی خواهد داشت.
